ဖင်လန်နေ့စဥ်သတင်းများ

နေ့စဉ်, ပညာရေး, အလုပ်အကိုင်

ဆောင်းပါးများ

ပညာပေး, ခရီးသွား, ယဥ်ကျေးမှု, ဥပဒေ

ယဉ်ကျေးမှု

ယဉ်ကျေးမှု

ကျမ်းမာရေး

ကျမ်းမာရေး
Videos

**၀၃.၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများနှင့် မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် ယနေ့ (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) ၏ ထူးခြားထူးခြားသော ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပသတင်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ အိမ်တွင်းကလေးပြုစုစရိတ် အထောက်အပံ့ ရပ်စဲရေးကို ပါတီကြီးနှစ်ခု ထောက်ခံ

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနိုင်ငံရေးပါတီကြီးနှစ်ခုဖြစ်သော ဝန်ကြီးချုပ်၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ (NCP) နှင့် အတိုက်အခံ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်ပါတီ (SDP) တို့သည် ကလေးငယ်များကို အိမ်တွင်ပဲထားပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်သည့် မိသားစုများကို ထောက်ပံ့ပေးနေသည့် အိမ်တွင်းကလေးပြုစုစရိတ် (Homecare Allowance) ကို ဖျက်သိမ်းရန် တင်ပြချက်အပေါ် ထောက်ခံကြကြောင်း Helsingin Sanomat သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကျွမ်းကျင်သူများအဖွဲ့က အဆိုပါစရိတ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး မိဘခွင့်ရက် (Parental Leave) ကို တိုးမြှင့်ပေးရန် အကြံပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ လတ်တလောတွင် အသက် ၃ နှစ်အောက် ကလေးရှိသည့် မိသားစုများကို Kela က ဤစရိတ်ကို ထောက်ပံ့ပေးနေခြင်းဖြစ်ပြီး မိခင်အများစုမှာ ကလေးထိန်းရန် အလုပ်မှ နားနေကြဆဲဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်ပါတီ၊ ဗဟိုပါတီ (Centre Party) နှင့် လက်ဝဲမဟာမိတ်ပါတီ (Left Alliance) အပါအဝင် အခြားသောလွှတ်တော်ပါတီများက ဤအစီအစဉ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်နေကြသည်။

၂။ လမ်းပေါ်တွင် ဖျန်းသည့် ဓာတုဆေးကြောင့် စက်ဘီးသမားများ ချော်လဲမှုဖြစ်ပွား

ဟယ်လ်ဆင်ကီမြို့တော်၏ လမ်းဖောက်လုပ်ရေးနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးကုမ္ပဏီဖြစ်သော Stara က လမ်းမများပေါ်တွင် ဖုန်မှုန့်များလျော့ပါးစေရန် ပထမဆုံးအကြိမ် ဆေးဖျန်းခဲ့ရာမှ လမ်းများအလွန်အမင်း ချောသွားသဖြင့် စက်ဘီးသမားအချို့ လဲကျထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။

ယခင်က မြေအောက်ရေကို ထိခိုက်စေသည့် ကယ်လ်ဆီယမ်ကလိုရိုက် (Calcium Chloride) အစား ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ဇီဝပျော်ဝင်လွယ်ပြီး ဆီးနှင်းအရည်ပျော်ရာတွင်သုံးသည့် Eco-Melter ဆေးရည်ကို စမ်းသပ်သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Stara ၏ စီအီးအို Karoliina Rajakallio က ယခုအမှားအတွက် အလေးအနက် တောင်းပန်လိုက်ပြီး ဆေးရည်များကို လမ်းပေါ်မှ ပြန်လည်ဆေးကြောပေးခဲ့ကြောင်းနှင့် လဲကျမှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် စက်ဘီးသမားများအနေဖြင့် ကုမ္ပဏီထံ နစ်နာကြေးတောင်းခံနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၃။ ရေကျောက်နှင့် ရေယုန် ကာကွယ်ဆေး တိုးမြှင့်ထိုးနှံပေးမည့် အစီအစဉ်

လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက နိုင်ငံသားများအတွက် ရေကျောက် (Chickenpox) နှင့် ရေယုန် (Shingles) ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပေးမည့် အစီအစဉ်ကို တိုးမြှင့်ရန် အဆိုပြုလိုက်သည်။

ကလေးဘဝတွင် မဖြစ်ဖူးသေးသည့် လူကြီးများအားလုံးကို ရေကျောက်ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပေးရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး၊ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း သို့မဟုတ် စတမ်ဆဲလ် (Stem Cell) အစားထိုးကုသမှု ခံယူထားသူများနှင့် သွေးကင်ဆာဝေဒနာရှင်များကဲ့သို့ ရောဂါအခံရှိသူများကို ရေယုန်ကာကွယ်ဆေး အခမဲ့ထိုးနှံပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ ရေယုန်ကာကွယ်ဆေး အစီအစဉ်ကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ရန် လျာထားပြီး ရေကျောက်ဆေးကိုမူ အမြန်ဆုံး စတင်ထိုးနှံပေးမည် ဖြစ်သည်။

၄။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စောင့်ဆိုင်းချိန် ပိုမိုကြာမြင့်လာ

ဖင်လန်ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဌာန (THL) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အရေးပေါ်မဟုတ်သော အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (Primary Healthcare) ရယူရန် လူနာများ စောင့်ဆိုင်းရသည့် အချိန်မှာ ပိုမိုကြာမြင့်လာကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိအစိုးရက ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားသော အရေးပေါ်မဟုတ်သည့် လူနာများ စောင့်ဆိုင်းရမည့် အမြင့်ဆုံးကာလကို ၁၄ ရက်မှ ၃ လအထိ ပြန်လည်တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် လူကြီးများ၏ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ၁၄ ရက်အတွင်း ဆရာဝန်နှင့် ပြသခွင့်ရခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အထူးကုကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (Specialised Care) တွင်မူ ရက်ပေါင်း ၁၈၀ ကျော် စောင့်ဆိုင်းရသည့် လူနာအရေအတွက် သိသိသာသာ လျော့ကျသွားသဖြင့် ကောင်းမွန်သော တိုးတက်မှုဖြစ်သည်ဟု THL က ဆိုသည်။

၅။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအတွင်း ဝန်ထမ်းများအကြား "ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စရာ အခြေအနေ" ရှိနေသဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာနခွဲငယ်တစ်ခုတွင် ဝန်ထမ်းအချင်းချင်း အနိုင်ကျင့်စော်ကားမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အလုပ်ခွင်ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီက မေလ ၂၂ ရက်တွင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့သည်။

ဝန်ထမ်းများ၏ ပြောကြားချက်အရ ဝန်ကြီး Mari Rantanen (Finns Party) ရာထူးရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးဌာနအတွင်း ဝန်ထမ်းများအပေါ် ဖိနှိပ်မှု၊ အနိုင်ကျင့်မှုနှင့် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စရာ အငွေ့အသက်များ လွှမ်းမိုးနေကြောင်း သိရသည်။ ဝန်ကြီးသည် ၎င်း၏မူဝါဒနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသည့် အရာရှိများကို ပြစ်တင်ဝေဖန်လေ့ရှိပြီး ဝန်ထမ်းများအပေါ် ယုံကြည်မှုမရှိဟု အမည်မဖော်လိုသူ အရာရှိများက စွပ်စွဲထားသည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာသည် ဇွန်လကုန်တွင် ထွက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။

၆။ ပါရီမြို့၌ ကျင်းပသည့် OECD အစည်းအဝေးကို ဖင်လန်နိုင်ငံက သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်

ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရီမြို့တွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က စတင်ကျင်းပသည့် OECD (စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့) ဝန်ကြီးများအဆင့် အစည်းအဝေးတွင် ဖင်လန်နိုင်ငံက ၁၉၈၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ကျင်းပခွင့် ရရှိခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo က အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားခဲ့ပြီး စက်မှုကဏ္ဍအသွင်ကူးပြောင်းမှု၊ လွတ်လပ်သောစျေးကွက် ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ဆွေးနွေးကြမည် ဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် Orpo သည် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်နှင့်လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမည်ဖြစ်သည်။

၇။ နိုင်ငံခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွက် စပိုင်လုပ်မှု (သူလျှိုမှု) ကို အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဗျူရို (NBI) စုံစမ်းနေ

ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်း၌ အခြားနိုင်ငံတစ်ခုကို ပစ်မှတ်ထား၍ တရားမဝင် ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ထူးခြားသော သူလျှိုမှုတစ်ခုကို ရဲတပ်ဖွဲ့ (NBI) က ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလကတည်းက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သည့် နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပြီး ပြစ်မှုထင်ရှားပါက ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ်အထိ ချမှတ်ခံရနိုင်သည်။ သတင်းအချက်အလက် အသေးစိတ်ကိုမူ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် လုံခြုံရေးထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ (Supo) တို့က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသေးပေ။

၈။ ကျောင်းသားချေးငွေ မဆပ်နိုင်သဖြင့် တရားရုံးမှတစ်ဆင့် ကြွေးတောင်းခံရသည့် လူငယ် အရေအတွက် တိုးလာ

ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်အများစုမှာ ပညာသင်ဆု အခမဲ့ဖြစ်သော်လည်း လူငယ်များအကြား ကျောင်းသားချေးငွေ (Student Loan) ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ရုန်းကန်နေရပြီး တရားရှုံးကြွေးမြီ အဓမ္မတောင်းခံခြင်း (Enforcement Proceedings) ခံရသည့် လူငယ်အရေအတွက် တိုးလာနေသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်ကုန်ပိုင်းစာရင်းအရ ကြွေးမြီတောင်းခံခြင်းခံရသူ ၈ ဦးတွင် ၁ ဦးမှာ အသက် ၂၉ နှစ်အောက် လူငယ်များဖြစ်ပြီး၊ ပျမ်းမျှကြွေးမြီ ယူရို ၆,၉၀၀ ခန့် ရှိနေသည်။ အလုပ်အကိုင် ရှားပါးခြင်း၊ အချိန်ပိုင်းအလုပ်များသာ ရရှိခြင်းတို့ကြောင့် လူငယ်များ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေ ကျပ်တည်းနေရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၉။ ဘဏ်များတွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပြတ်တောက်မှုများ ဆက်ရှိနေဦးမည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများ သတိပေး

မကြာသေးမီက Pop Bank နှင့် Nordea ဘဏ်တို့တွင် ရက်အတော်ကြာ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများဖြစ်ပွားကာ သုံးစွဲသူများ ငွေလွှဲခြင်း၊ ကတ်စနစ်သုံးခြင်းနှင့် ATM စက်သုံးခြင်းများတွင် အခက်အခဲ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူ Petteri Järvinen ၏ ပြောကြားချက်အရ ဘဏ်များ၏ စနစ်ဟောင်းများသည် အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ခက်ခဲရှုပ်ထွေးခြင်း၊ E-invoice၊ Mobilepay ကဲ့သို့သော ငွေပေးချေမှုစနစ်သစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ရခြင်းတို့ကြောင့် နည်းပညာပြတ်တောက်မှုများ ရှေ့ဆက် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိနေသေးသည်။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အကြံပြုချက်-

  • ကတ်များ အလုပ်မလုပ်ပါက သုံးနိုင်ရန် လက်ဝယ်တွင် အမြဲတမ်း ငွေသားအချို့ ဆောင်ထားပါ။

  • ဘဏ်စနစ် မပြတ်တောက်မီ သတ်မှတ်ရက်ထက် ကြိုတင်၍ ဘေလ်များ ပေးဆောင်ပါ။

  • မတူညီသော ဘဏ်နှစ်ခုတွင် အကောင့်ခွဲဖွင့်ထားပါ။


 

 

**၀၂.၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများနှင့် မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ပြည်တွင်းသတင်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ဟော်ကီအသင်းကို သောင်းနှင့်ချီသည့် ပရိသတ်များ ကြိုဆိုအောင်ပွဲခံ

တနင်္ဂနွေနေ့ညက ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ဖင်လန်အမျိုးသား ရေခဲပြင်ဟော်ကီအသင်း (The Lions) သည် တနင်္လာနေ့တွင် နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာရာ လေတပ်တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ခြံရံကာ သူရဲကောင်းများသဖွယ် ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။

တနင်္လာနေ့ညနေပိုင်းတွင် ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ရှိ အိုလံပစ်ကွင်းအနီး၌ သောင်းနှင့်ချီသည့် ပရိသတ်များ စုဝေးကာ အောင်ပွဲခံခဲ့ကြပြီး ၎င်းပွဲတွင် Käärijä အပါအဝင် နာမည်ကြီး အနုပညာရှင်များစွာ ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှင့်ခွင့်မူပိုင်ခွင့်ကို Warner Bros. Discovery က ၂၀၃၂ ခုနှစ်အထိ ရရှိထားသောကြောင့် အများပြည်သူပိုင် Yle ရုပ်သံအစား TV5 နှင့် HBO Max ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂလိကချန်နယ်များမှသာ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။

၂။ အစားအစာ အလကားဝေသည့်နေရာတွင် လူတန်းရှည်ကြီး ဖြစ်ပေါ်နေ

ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ Myllypuro အရပ်ရှိ အဓိက အစားအစာဘဏ် (Food Bank) ကြီးတစ်ခု ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလကုန်က အလှူရှင်နည်းပါးမှုကြောင့် ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အနီးအနားရှိ Alppiharju အရပ်မှ Hursti ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အစားအစာ အခမဲ့ဝေငှရေးစခန်းတွင် လာရောက်တန်းစီသူ ပိုမိုများပြားလာပြီး လူဦးရေ ၁,၂၀၀ ခန့်အထိ ရှိလာကြောင်း သိရသည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ တစ်သန်းနီးပါးမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း စာရင်းဇယားများအရ သိရသည်။

၃။ ပြည်တွင်းသုံး တံဆိပ်ခေါင်းစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်

ဖင်လန်စာတိုက်လုပ်ငန်း (Posti) က ပြည်တွင်းသုံး အမြဲတမ်းတံဆိပ်ခေါင်း (Forever Stamp) စျေးနှုန်းကို ၂၅ ဆင့် တိုးမြှင့်လိုက်သဖြင့် သုံးယူရို ဖြစ်လာသည်။ အလားတူ ခရစ္စမတ်ဆုတောင်းကတ် တံဆိပ်ခေါင်းစျေးနှုန်းမှာလည်း ၁.၇၀ ယူရိုမှ ၁.၈၀ ယူရိုသို့ မြင့်တက်သွားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက စက္ကူစာပို့စနစ် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွား၍ စရိတ်ကာမိစေရန် စျေးနှုန်းတိုးမြှင့်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၄။ ဖင်လန်တွင် အရက်သောက်သုံးမှု ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကဲ့သို့ ပြန်လည်ကျဆင်း

ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (THL) ၏ အစီရင်ခံစာအရ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အရက်သောက်သုံးမှုပမာဏသည် ၄.၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်နှင့်အထက် လူတစ်ဦးလျှင် သန့်စင်သောအရက် ၆.၉ လီတာနှုန်းခန့်သာ သောက်သုံးကြတော့သဖြင့် ယခုအခြေအနေမှာ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုန်စုံဆိုင်များတွင် အရက်ပြင်းရောင်းချခွင့် ဥပဒေဖြေလျှော့ပေးခဲ့သော်လည်း အရက်သောက်သုံးမှုနှုန်းမှာ ၁၅ နှစ်ဆက်တိုက် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာသည့် အလားအလာအတိုင်း ဆက်ရှိနေသည်။

၅။ မေလအတွင်း ကုန်စျေးနှုန်း ၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ မေလအတွင်း စားသုံးသူစျေးနှုန်းညွှန်းကိန်းမှာ ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာကြောင်း ဖင်လန်စာရင်းအင်းအေဂျင်စီက ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းအထဲတွင် ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုစရိတ် ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးတိုးတက်ခဲ့ပြီး၊ ဧပြီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

၆။ လူငယ်အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာကြောင့် အတိုက်အခံများက အစိုးရကို အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းရန် ပြင်ဆင်

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အသက် ၃၀ အောက် လူငယ်အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေ ၇၆,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိလာပြီး၊ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၄ နှစ်ကြား လူငယ်များ၏ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းမှာ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုက်အခံပါတီများဖြစ်သည့် Centre Party နှင့် Movement Now တို့က အစိုးရအနေဖြင့် လူငယ်များ၏ အနာဂတ်အပေါ် ယုံကြည်ချက်ကို ပျက်ပြားစေသည်ဟု စွပ်စွဲကာ လွှတ်တော်တွင် ဝန်ကြီးများကို မေးခွန်းထုတ်စစ်ဆေးပြီး အယုံအကြည်မရှိအဆို (Interpellation) တင်သွင်းရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။

၇။ အောင်မြင်မှုမရသည့် "လူငယ်အလုပ်ခန့်ထားမှု ထောက်ပံ့ရေးကူပွန်" စနစ်ကို ပြင်ဆင်မည်

လူငယ်များ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရရှိစေရန် ယူရို သန်း ၃၀ ဘတ်ဂျက်လျာထားသည့် "လူငယ်အလုပ်ခန့်ထားမှု ထောက်ပံ့ရေးကူပွန်" (Youth Employment Vouchers) စနစ်ကို ကုမ္ပဏီများက လျှောက်ထားမှု နည်းပါးနေသည်။ စီးပွားရေးအခြေအနေ မကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် အလုပ်သမားလိုအပ်ချက် နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် လစာ၏ ထက်ဝက်ကိုသာ အစိုးရက စိုက်ထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ အလုပ်ခန့်ထားရမည့် သက်တမ်းကို (၆ လအစား) ၃ လမှ ၆ လအထိ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန်နှင့် ကုမ္ပဏီများအပြင် ဖောင်ဒေးရှင်းများနှင့် အသင်းအဖွဲ့များကိုပါ အလုပ်ရှင်အဖြစ် ခွင့်ပြုရန် စည်းကမ်းချက်များကို ပြင်ဆင်ရန် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက စီစဉ်နေသည်။

၈။ အမျိုးသား ကာကွယ်ဆေးထိုးအစီအစဉ်တွင် ရေကျောက်နှင့် ခါးပတ်ရေယုန် ကာကွယ်ဆေးများ ထည့်သွင်းမည်

လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန (STM) သည် အမျိုးသားကာကွယ်ဆေးထိုး အစီအစဉ်တွင် ရေကျောက် (Chickenpox) နှင့် ခါးပတ်ရေယုန် (Shingles) ကာကွယ်ဆေးများကို သတ်မှတ်ချက်အချို့ဖြင့် ထည့်သွင်းရန် အဆိုပြုထားသည်။ ရေကျောက်ဗိုင်းရပ်စ်ဒဏ် မခံရဖူးသေးသည့် လူကြီးများအားလုံးကို ရေကျောက်ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း/ပင်မဆဲလ် အစားထိုးကုသမှုခံယူထားသူများနှင့် သွေးကင်ဆာဝေဒနာရှင်များကို ခါးပတ်ရေယုန် ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပေးမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းအစီအစဉ်ကို ရေကျောက်အတွက် အမြန်ဆုံးနှင့် ခါးပတ်ရေယုန်အတွက် ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။



**၀၁.၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများမှ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ သတင်းများကို စုစည်း၍ သတင်းပုံစံ ပြန်လည်ရေးသားဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ကမ္ဘာ့အိုက်စ်ဟော်ကီချန်ပီယံဆု ဖင်လန်အသင်းဆွတ်ခူး၊ မြို့တော်တွင်း အောင်ပွဲခံမှုများကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုအချို့ရှိခဲ့

တနင်္ဂနွေနေ့ညပိုင်းက ဇူးရစ်ခ်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အိုက်စ်ဟော်ကီ ချန်ပီယံရှစ်ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဖင်လန်အမျိုးသားအသင်းသည် အိမ်ရှင်ဆွစ်ဇာလန်အသင်းကို ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးသွားခဲ့သည်။

၎င်းအောင်ပွဲကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ပရိသတ်များသည် မြို့မရင်ပြင်များသို့ ထွက်ခွာကာ အုန်းအုန်းကျွက်ကျွက် အောင်ပွဲခံခဲ့ကြသည်။ မြို့တော်ဟယ်လ်စင်ကီရှိ အသစ်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော Havis Amanda ရုပ်တုနှင့် အိုလူ (Oulu) မြို့ရှိ Toripolliisi ရုပ်တုတို့ပေါ်သို့ ပရိသတ်များ တက်ရောက်အောင်ပွဲခံခဲ့ကြပြီး၊ ရုပ်တုပေါ်မှ ပြုတ်ကျကာ ခြေထောက်ဒဏ်ရာရရှိမှုများနှင့် တူရကူ (Turku) မြို့ရင်ပြင်တွင် မီးရှူးမီးပန်းပစ်ဖောက်မှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ပြည်တွင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။ ဖင်လန်အသင်းအနေဖြင့် ယခုအကြိမ်သည် ၅ ကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

၂။ မြို့တော်ဟယ်လ်စင်ကီတွင် ရထားလမ်းကြောင်းများ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ခရီးသည်များ အခက်တွေ့နိုင်

ဟယ်လ်စင်ကီမြို့တော်၏ မြို့ပတ်ရထားကွန်ရက်တွင် ရထားလမ်းပိုင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သောကြောင့် တနင်္လာနေ့မှစတင်ကာ ရထားခရီးစဉ်အချို့ ကြီးမားစွာ ပြတ်တောက်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

Huopalahti နှင့် Myyrmäki အကြား မြို့ပတ်ရထားပြေးဆွဲမှုကို လုံးဝရပ်ဆိုင်းထားမည်ဖြစ်ပြီး၊ Leppävaara မှ ဟယ်လ်စင်ကီမြို့လယ်သို့ ဦးတည်သည့် လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ဘူတာရုံ ၃ ခုကိုလည်း ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်သည်။ ယခုလမ်းကြောင်း အပြောင်းအလဲများသည် လာမည့် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့အထိ ကြာမြင့်မည်ဖြစ်ကာ ထိုအတောအတွင်း အစားထိုးဘတ်စ်ကားများ ပြေးဆွဲပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။

③ အိုလ်လန်ကျွန်းစု (Åland) က စစ်မဲ့ဇုန်အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်လို

ဖင်လန်နိုင်ငံပိုင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အော်လန်ကျွန်းစု (Åland) အနေဖြင့် ဖင်လန်တပ်မတော်အပေါ် ယုံကြည်မှုရှိပြီး ၎င်းတို့၏ကျွန်းကို စစ်မဲ့ဇုန် (Demilitarised status) အဖြစ်သာ ဆက်လက်ထားရှိလိုကြောင်း အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Marine Holm-Johansson က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အော်လန်ကျွန်းနေပြည်သူများအကြား စစ်မှုထမ်းရန်နှင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးသင်တန်းများ တက်ရောက်ရန် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လျှောက်ထားသူ အရေအတွက် ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ခရီမီယာစစ်ပွဲအပြီး ပါရီစာချုပ်အရ အော်လန်ကျွန်းတွင် စစ်တပ်အခြေစိုက်ခြင်း မရှိစေရဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ဖင်လန်နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့များမူ အခြေစိုက်လျက်ရှိသည်။

၄။ ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး အိမ်တွင်းထောက်ပံ့ကြေး (Homecare Allowance) ကို ပယ်ဖျက်ရန် အကြံပြု

ဖင်လန်လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ဖွဲ့စည်းထားသော လုပ်ငန်းအဖွဲ့က လက်ရှိပေးအပ်နေသော ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး အိမ်တွင်းထောက်ပံ့ကြေးကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ ၎င်းအစား မိဘခွင့်ရက်ခံစားခွင့် (Parental leave benefits) ကို တိုးမြှင့်ပေးရန် အကြံပြုတင်ပြခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် အသက်မပြည့်သေးသည့် ကလေးတစ်ဦးလျှင် တစ်လလျှင် ၃၇၇.၆၈ ယူရို ထောက်ပံ့ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း ဤထောက်ပံ့ကြေးရယူသည့် မိသားစုအရေအတွက်မှာ ထက်ဝက်နီးပါး လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူ ၁၁၀,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၆၀,၀၀၀ အောက်သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

၅။ ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အရေးပေါ်ဖုန်းသတိပေးစနစ်သစ် (FI-Alert) အောက်တိုဘာလကုန်တွင် အဆင်သင့်ဖြစ်မည်

ဖင်လန်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ သီးခြား Application တစ်ခုခု ထည့်သွင်းရန်မလိုဘဲ ပြည်သူများ၏ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများဆီသို့ အရေးပေါ်သတိပေးချက်များ တိုက်ရိုက်ပေးပို့နိုင်မည့် "FI-Alert" စနစ်သစ်ကို လာမည့် အောက်တိုဘာလကုန်တွင် စတင်မိတ်ဆက်တော့မည် ဖြစ်သည်။

ဤစနစ်သည် Cell Broadcast နည်းပညာကို အသုံးပြုထားပြီး ဒေသအလိုက် အရေးပေါ်အခြေအနေများကို ပိုမိုမြန်ဆန် တိကျစွာ အသိပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအသုံးပြုနေသော ၁၁၂ Suomi App၊ ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား သတိပေးချက်စနစ်များကိုလည်း ဆက်လက်ပူးတွဲအသုံးပြုသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Mari Rantanen က ပြောကြားခဲ့သည်။

၆။ မြို့တော်ဟယ်လ်စင်ကီတွင် အစိုးရဌာနပေါင်းစုံ ဝန်ဆောင်မှုစင်တာ (Suomi-piste) စတင်ဖွင့်လှစ်

အစိုးရဌာနအသီးသီး၏ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများကို တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းလုပ်ဆောင်နိုင်မည့် "Suomi-piste" (Suomi Point) စင်တာကို ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ Pasila အစိုးရရုံးဝင်းအတွင်း တနင်္လာနေ့ (ယနေ့) တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။

အဆိုပါစင်တာတွင် မြေယာတိုင်းတာရေးဦးစီးဌာန၊ အခွန်ဦးစီးဌာန၊ ဒီဂျစ်တယ်နှင့် လူဦးရေသတင်းအချက်အလက်အေဂျင်စီ၊ လူမှုဖူလုံရေးအယူခံဘုတ်အဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် International House Helsinki (IHH) တို့ ပါဝင်သည်။ ဤစင်တာသည် ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ကို အသုံးမပြုလိုသူ သို့မဟုတ် မသုံးစွဲနိုင်သူများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ခန့် လာရောက်ပြသလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ယခုကဲ့သို့သော စင်တာများ ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ရည်မှန်းထားသည်။

၇။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဏ္ဍတွင် ဝန်ထမ်းများ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုအပေါ် စစ်ဆေးမှုများ တိုးမြှင့်လာ

ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နယ်ပယ်များတွင် သူနာပြုများနှင့် ဝန်ထမ်းများ၏ မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုသံသယဖြစ်ဖွယ် ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ မူးယစ်ဆေးစစ်ဆေးမှု (Drug tests) ပြုလုပ်နှုန်း မြင့်တက်လာကြောင်း သိရသည်။

အထူးသဖြင့် ဟယ်လ်စင်ကီတက္ကသိုလ်ဆေးရုံ (HUS) နယ်မြေအတွင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ဆေးစစ်မှု ၃၅ ကြိမ်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင်မူ ၁၇၃ ကြိမ်အထိ ထင်သာမြင်သာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ဆေးစစ်ချက်များအရ စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြား တစ်မျိုးဖြစ်သည့် alpha-PVP သုံးစွဲမှုများကိုပါ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေစဉ် မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲခြင်းသည် လူနာများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေသဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း စောစီးစွာ ဖော်ထုတ်ကုသမှုပေးနိုင်ရန် အလုပ်ရှင်များနှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအကြား ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းထားကြသည်။



အထက်တန်းကျောင်းများ ဆန်းစစ်မှုတွင် Oulu မြို့က ပထမရ

 ဆရာကောင်းများနှင့် အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ်ကို ကျောင်းအုပ်ကြီး ချီးကျူး

အထက်တန်းကျောင်းကြီးများနှင့် ကျောင်းငယ်များ အမျိုးအစား နှစ်ခုစလုံးတွင် အိုလူ (Oulu) မြို့က ပထမဆုကို ဆွတ်ခူးသွားခဲ့သည်။ ဟောက်ကီပူတာ (Haukiputaa) အထက်တန်းကျောင်းအုပ်ကြီး၏ ပြောကြားချက်အရ ကျောင်းသားများနှင့် ဆရာများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ယခုအခါ အသီးအပွင့်များ ဝေဆာနေပြီ ဖြစ်သည်။

သတင်းအကျဉ်းချုပ်

  • STT ၏ နွေဦးရာသီ အထက်တန်းကျောင်းများ နှိုင်းယှဉ်ဆန်းစစ်မှုတွင် အိုလူမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများက ပထမနှင့် ဒုတိယဆု နှစ်ခုစလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းကြီးများ အမျိုးအစားတွင် ဟောက်ကီပူတာ ကျောင်းကလည်းကောင်း၊ ကျောင်းငယ်များ အမျိုးအစားတွင် အိုလူ နော်မယ် (Oulu Normal) ကျောင်းကလည်းကောင်း ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။

  • ဟောက်ကီပူတာ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဆီရ်ပါ ရစ်စတဲလား (Sirpa Risteelä) ၏ အဆိုအရ ယခုလို အောင်မြင်ရခြင်းမှာ ဆရာကောင်းများရှိခြင်းနှင့် ကျောင်း၏ စည်းလုံးညီညွတ်သော အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

  • ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းသည် စာသင်နှစ်အတွင်း ပူးတွဲလှုပ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ် ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

  • ကျောင်းသားများအနေဖြင့် အကူအညီတောင်းခံရန် လွယ်ကူစေမည့် ဘာသာစကားနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲငယ် (cafes) လေးများကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်ကတည်းက ပြုလုပ်ပေးကာ သင်ယူမှုကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။

STT ၏ ယနေ့ထုတ်ပြန်သော နွေဦးရာသီ အထက်တန်းကျောင်းများ နှိုင်းယှဉ်ဆန်းစစ်မှုတွင် အိုလူမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများက ထိပ်ဆုံးနေရာနှစ်ခုစလုံးကို ဆွတ်ခူးသွားခဲ့သည်။

ကျောင်းကြီးများ အမျိုးအစားတွင် ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းကလည်းကောင်း၊ ကျောင်းငယ်များ အမျိုးအစားတွင် အိုလူ နော်မယ် အထက်တန်းကျောင်းကလည်းကောင်း ပထမရရှိခဲ့ပြီး၊ ကျောင်းနှစ်ကျောင်းစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ရလဒ်ကို စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီက ကျောင်းပြီးခဲ့ကြသော ကျောင်းသားများကလည်း ဆရာများနှင့် ကျောင်းသားများအကြား ပွင့်လင်းရိုးသားသော ဆက်ဆံရေးနှင့် ပညာသင်ကြားစဉ်အတွင်း ရရှိခဲ့သော ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ချီးကျူးခဲ့ကြပြီး၊ ကျောင်းအုပ်ကြီးကလည်း ထိုအချက်ကို သဘောတူလက်ခံသည်။

ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းအုပ်ကြီး ဆီရ်ပါ ရစ်စတဲလားက ယခုအောင်မြင်မှုသည် ကျောင်းရှိ ဆရာကောင်းများနှင့် အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ်ကြောင့်ဟု ရှုမြင်သည်။ ကျောင်းအုပ်ကြီး၏ အဆိုအရ ဆရာများက ကျောင်းသားများကို တလေးတစား ဆက်ဆံပုံသည် အထူးပင် အရေးကြီးကြောင်း သိရသည်။

"ဒါဟာ တကယ်ကို အံ့ဩစရာကောင်းတဲ့ အရာပါ။ ကျောင်းအုပ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆရာတွေကြားက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကနေ အခုလို ရလဒ်ကောင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့အတွက် အရမ်းဝမ်းသာပါတယ်" ဟု ရစ်စတဲလားက စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။

အမှန်စင်စစ် ကျောင်းသားများနှင့် ဆရာများ နှစ်ဦးစလုံးက ၎င်းတို့၏ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းသည် ယခင်ကလည်း မြောက်ပိုင်း အော့စထရိုဘော့သနီးယား (Northern Ostrobothnia) ဒေသတွင် ရလဒ်ကောင်းများ ရရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း ဖင်လန်တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပထမရရှိခြင်းမှာမူ ယခုပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။

ကျောင်းအုပ်ကြီး၏ ပြောကြားချက်အရ ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းသည် စာသင်နှစ်အတွင်း ပူးတွဲလှုပ်ရှားမှုများကို စီစဉ်ပေးခြင်းဖြင့် အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ် မြှင့်တင်ရေးကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။

"ကျွန်မတို့ ကျောင်းမှာ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေးနေ့၊ အားကစားနေ့နဲ့ ကျောင်းနေ့ဆိုပြီး လုပ်ပေးပါတယ်။ စာသင်ချိန်ပြင်ပမှာလည်း နိုင်ငံတကာ ပရောဂျက်တွေလိုမျိုး လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။ ဒါတွေဟာ အသိုက်အဝန်းစိတ်ဓာတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ ပူးတွဲလှုပ်ရှားမှုတွေပါပဲ" ဟု ရစ်စတဲလားက ဆိုသည်။

ထို့အပြင် ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်ကတည်းက ဘာသာစကားနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲ (cafes) လေးများကို ကျင်းပပေးခဲ့ပြီး သင်ယူမှုဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို အလေးထား လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

"ကျောင်းသားတွေအနေနဲ့ လိုအပ်ရင် ဆရာတွေကို တိုက်ရိုက်လည်း အကူအညီတောင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူအများစုအတွက်ကတော့ နေ့လယ် ၂ နာရီနောက်ပိုင်း ကော်ဖီဆိုင်လို ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးမှာ ဆရာတွေကို အကူအညီနဲ့ ပံ့ပိုးမှုတောင်းခံရတာက ပိုပြီး လွယ်ကူသလို၊ စိတ်အပန်းလည်း မကြီးစေဘူးဆိုတာကို ကျွန်မတို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်" ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားသည်။

မှတ်ချက်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီတွင် အထက်တန်းကျောင်းသို့ စတင်ဝင်ခွင့်ရရှိသူများ၏ ပျမ်းမျှအမှတ်များနှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် အထက်တန်းကျောင်းပြီးဆုံးသူ (matriculation examination) များ၏ ရလဒ်များကို STT က နှိုင်းယှဉ်ဆန်းစစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဆန်းစစ်ချက်တွင် အထက်တန်းကျောင်းပေါင်း ၃၄၃ ကျောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ (ဓာတ်ပုံ - Hanne Leiwo / Yle)

အိုလူမြို့တွင် ယခုစနေနေ့သည် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုကျင်းပဆင်နွှဲစရာ အကြောင်းရင်းများ ရှိနေပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် STT ၏ နွေဦးရာသီ အထက်တန်းကျောင်းများ နှိုင်းယှဉ်မှုတွင် အိုလူမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများက ထိပ်ဆုံးနေရာ နှစ်ခုစလုံးကို ရယူနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျောင်းနှစ်ကျောင်းစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။

ကျောင်းများ၏ အကောင်းဆုံးအချက်က ဘာဖြစ်မလဲ။ 

မကြာသေးမီက ကျောင်းပြီးခဲ့သော ကျောင်းသားများက ဆရာများနှင့် ကျောင်းသားများအကြား ပေါ့ပေါ့ပါးပါးရှိသော ဆက်ဆံရေးနှင့် ပညာသင်ကြားစဉ်အတွင်း ရရှိခဲ့သော ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ချီးကျူးကြသည်။

"ဆရာမတွေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ အားလုံးက အကောင်းဆုံးပါပဲ။ တကယ်ကို စိတ်အေးလက်အေးရှိပြီး ဖော်ရွေတဲ့ အဝန်းအဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်လို့ အစကတည်းက အသားကျဖို့ လွယ်ကူခဲ့သလို၊ လိုအပ်ရင် အကူအညီရဖို့လည်း လွယ်ကူပါတယ်။ ကျောင်းပြင်ပကိစ္စတွေကိုလည်း ဆရာမတွေကို ရင်ဖွင့်ဖို့ လွယ်ကူပြီး သူတို့က တကယ်ကို စိတ်ပါလက်ပါ နားထောင်ပေးကြပါတယ်" 

ဟု ဟောက်ကီပူတာ အထက်တန်းကျောင်းမှ မကြာသေးမီက ကျောင်းပြီးခဲ့သူ ဟန်နာ ဆာရန်ပီး (Hanna Saarenpää) က ပြောသည်။

STT ၏ အထက်တန်းကျောင်းများ နှိုင်းယှဉ်ဆန်းစစ်မှုတွင်၊ အထက်တန်းကျောင်းပြီးဆုံးခြင်း စာမေးပွဲရလဒ်များကို လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်က အထက်တန်းကျောင်းစတင်တက်ရောက်ခဲ့သည့် ကျောင်းသားများ၏ အခြေခံပညာအလယ်တန်းအောင်လက်မှတ် (comprehensive school leaving certificates) ပျမ်းမျှအမှတ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်တွက်ချက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဤနည်းလမ်းသည် ကျောင်းပြီးရလဒ်တစ်ခုတည်းကိုသာ နှိုင်းယှဉ်ခြင်းထက် ကျောင်းသားများ၏ စတင်ဝင်ရောက်ချိန် အဆင့်အတန်းကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးနိုင်သဖြင့် ပိုမိုမျှတသော ဆန်းစစ်ချက်ဖြစ်သည်။ STT ၏ အထက်တန်းကျောင်းများ နှိုင်းယှဉ်ဆန်းစစ်မှုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။



အားလပ်ရက် ခရီးသွားမည့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် လဝက (Migri) ၏ အရေးကြီးလမ်းညွှန်

နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်နှင့် ရုံးပိတ်ရက် ရှည်များ ရောက်ရှိလာတော့မည် ဖြစ်ရာ ဖင်လန်နိုင်ငံပြင်ပသို့ ခရီးထွက်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသည့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ဖင်လန်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (Migri) မှ ထုတ်ပြန်ထားသည့် အရေးကြီး သတင်းအချက်အလက်များနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

လက်ရှိတွင် နွေရာသီ ခရီးသွားလာခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ မိမိတို့၏ ဗီဇာနှင့် နေထိုင်ခွင့် အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပြီး သိလိုသည်များကို Migri သို့ မေးမြန်းစုံစမ်းသူ အလွန်များပြားလျက်ရှိသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ခရီးမထွက်ခွာမီ စိတ်အေးချမ်းသာရှိစေရန် အောက်ပါအချက်အလက်များကို သတိပြု ပြင်ဆင်သွားကြရန် လိုအပ်ပါသည်။

၁။ တရားဝင် နေထိုင်ခွင့်ကတ် (Residence Permit) ရှိထားသူများ

ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်မည့် အချိန်အထိ မိမိ၏ နေထိုင်ခွင့်ကတ် (Residence Permit Card) သက်တမ်း ရှိနေသေးပါက ဖင်လန်ပြင်ပသို့ လွတ်လပ်စွာ ခရီးသွားလာနိုင်ပါသည်။

  • Schengen Area အတွင်း ခရီးသွားခြင်း: ဖင်လန်မှ ထုတ်ပေးထားသော နေထိုင်ခွင့်ကတ် ရှိရုံဖြင့် ရှန်ဂန်ဒေသတွင်း နိုင်ငံများသို့ ရက်ပေါင်း ၁၈၀ အတွင်း စုစုပေါင်း ရက် ၉၀ အထိ ဗီဇာမလိုဘဲ သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်သည်။ သတိပြုရန်မှာ တစ်နိုင်ငံတည်းတွင် ရက် ၉၀ မဟုတ်ဘဲ ရှန်ဂန်နိုင်ငံအားလုံး၌ နေထိုင်ခဲ့သည့် ရက်စုစုပေါင်းကို တွက်ချက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

  • ယူဆောင်ရမည့် စာရွက်စာတမ်း: ခရီးသွားသည့်အခါ မိမိ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport) နှင့် နေထိုင်ခွင့်ကတ် (Residence Permit Card) နှစ်ခုစလုံးကို မမေ့မလျော့ ယူဆောင်သွားရမည်။

၂။ ယာယီအကာအကွယ်ပေးမှု (Temporary Protection) ဖြင့် နေထိုင်ခွင့်ရထားသူများ

ယာယီအကာအကွယ်ပေးမှု အစီအစဉ်ဖြင့် နေထိုင်ခွင့် ရရှိထားသူများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ကတ်ပေါ်တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်ကို ၂၀၂၃၊ ၂၀၂၄၊ ၂၀၂၅ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ဟု မည်သို့ပင် ရိုက်နှိပ်ထားစေကာမူ ယာယီအကာအကွယ်ပေးမှု အဆင့်အတန်း တရားဝင်ရှိနေသရွေ့ အဆိုပါကတ်များသည် ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်း ၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့အထိ ဆက်လက်အကျုံးဝင်ပါသည်။

သို့သော် ဖင်လန်ပြင်ပ အခြားနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်မည်ဆိုပါက အဆိုပါနိုင်ငံများ၏ ပြည်ဝင်ခွင့်စည်းမျဉ်းများနှင့် ဖင်လန်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် လိုအပ်သော ခရီးသွားစာရွက်စာတမ်းများကို သေချာပေါက် စစ်ဆေးပြင်ဆင်သွားရမည်။

⚠️ ဒုက္ခသည်စောင့်ရှောက်ရေးစခန်း (Reception Centre) တွင် နေထိုင်သူများ သတိပြုရန်:

  • ခရီးမထွက်ခွာမီ မိမိတို့၏ ခရီးစဉ်အသေးစိတ် (သွားမည့်ရက်၊ ကြာမြင့်မည့်အချိန်၊ ပြန်လာမည့်ရက်) ကို စခန်းတာဝန်ရှိသူများထံ ကြိုတင်အကြောင်းကြားရမည်။ ဤအချက်သည် သင်တို့ရရှိနေသည့် စောင့်ရှောက်မှု အကျိုးခံစားခွင့်များအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်သည်။

  • အကယ်၍ ခရီးစဉ်သည် အများဆုံး ၂ ပတ်ထက်မပိုဘဲ စခန်းက သင့်ကို လိုအပ်လျှင် ဆက်သွယ်၍ရသော အခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပါက နေထိုင်စရာနေရာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပေးထားမည်ဖြစ်သည်။

  • အကယ်၍ ဖင်လန်မှ အပြီးအပိုင် ထွက်ခွာတော့မည်ဆိုပါက စခန်းပြင်ပတွင် နေထိုင်သူဖြစ်စေ ကြိုတင်အကြောင်းကြားရမည်ဖြစ်ပြီး မိမိ၏ ယာယီအကာအကွယ်ပေးမှု နေထိုင်ခွင့်ကိုလည်း ပယ်ဖျက်ရမည်။

၃။ နိုင်ငံတကာအကာအကွယ်ပေးမှုအဆင့် (International Protection Status) ရရှိထားသူများ

မိမိ၏ မိခင်နိုင်ငံ (သို့မဟုတ် နိုင်ငံမဲ့မဖြစ်မီ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံ) သို့ ပြန်လည်ခရီးသွားခြင်းမျိုးကို အထူးသတိပြုရမည်။ ထိုသို့ သွားရောက်ပါက သင့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာအကာအကွယ်ပေးမှုကို တကယ်ပဲ ဆက်လက်လိုအပ်နေသေးခြင်း ရှိ/မရှိ အာဏာပိုင်များဘက်က ပြန်လည်သုံးသပ် စဉ်းစားစရာ ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။

၄။ နေထိုင်ခွင့် သက်တမ်းတိုး (Residence Permit Application) လျှောက်ထားဆဲသူများ

  • ဗီဇာအသစ် မကျသေးမီကာလတွင် လက်ရှိဗီဇာ သက်တမ်းရှိနေသေးပါက ခရီးသွားနိုင်သည်။

  • ခရီးသွားနေစဉ်အတွင်း ဗီဇာသက်တမ်းကုန်သွားမည် သို့မဟုတ် ကုန်ဆုံးပြီးဖြစ်ပါက ဖင်လန်ပြင်ပသို့ ခရီးမထွက်ရန် အလေးအနက် အကြံပြုလိုသည်။ သက်တမ်းကုန်သွားပါက ဖင်လန်နိုင်ငံထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အခက်အခဲရှိနိုင်သလို၊ သက်တမ်းတိုးလျှောက်လွှာများကိုလည်း ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်း၌သာ တင်ခွင့်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

  • လျှောက်လွှာအတွက် အချက်အလက်အပိုဆောင်း လိုအပ်၍ အိမ်လိပ်စာသို့ စာပို့လာပါက သတ်မှတ်ရက်အတွင်း အကြောင်းပြန်ရမည်။

  • ဗီဇာခွင့်ပြုချက်ကျပြီဆိုပါက မိမိ၏ ကတ်အသစ်ကို ဖင်လန်နိုင်ငံတွင်း သတ်မှတ်ထားသော ကတ်ထုတ်ယူရမည့်နေရာ (Collection Point) တွင် ၂ ပတ်အတွင်း သွားရောက်ထုတ်ယူရမည်ဖြစ်သည်။

၅။ ဖင်လန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားဆဲ (Finnish Citizenship Application) သူများ

နိုင်ငံသားလျှောက်ထားဆဲ ကာလအတွင်း ဖင်လန်ပြင်ပသို့ ခရီးသွားခွင့် ရှိသော်လည်း ဖင်လန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ခွင့်ရရှိရန်အတွက် ဖင်လန်တွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ကာလတစ်ခုအထိ အမှန်တကယ် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်ရမည်။

  • အကြံပြုချက်: အားလပ်ရက် ခရီးထွက်နေစဉ်အတွင်း မိမိ၏နိုင်ငံသားလျှောက်လွှာကို အဆုံးအဖြတ် မပေးစေချင်သေးပါက (ရလဒ်မထွက်စေချင်သေးပါက) Migri သို့ ကြိုတင်အကြောင်းကြားနိုင်သည်။

  • အကြောင်းကြားရန်နည်းလမ်း: Enter Finland အွန်လိုင်းစနစ်မှ လျှောက်ထားသူများသည် လိုင်းပေါ်မှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်အကြောင်းကြားနိုင်သည်။ စာရွက်စာတမ်းဖြင့် လျှောက်ထားသူများသည် လုံခြုံစိတ်ချရသော အီးမေးလ်စနစ် (securemail.migri.fi) ကို အသုံးပြု၍ migri@migri.fi ထံသို့ လျှို့ဝှက်ကုဒ်ပါသော အီးမေးလ် (Encrypted Email) ပေးပို့အကြောင်းကြားရမည်။

၆။ ခိုလှုံခွင့် (Asylum) လျှောက်ထားဆဲသူများ

မိမိတို့၏ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်လွှာကို စိစစ်နေဆဲကာလအတွင်း ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်း၌သာ ဆက်လက်နေထိုင်ပေးကြရန် မေတ္တာရပ်ခံထားသည်။

၇။ ဖင်လန် နိုင်ငံခြားသားပတ်စ်ပို့ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်ခရီးသွားစာရွက်စာတမ်း ကိုင်ဆောင်ထားသူများ

ဖင်လန်နိုင်ငံခြားသားပတ်စ်ပို့ (Alien's Passport) သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်ခရီးသွားစာရွက်စာတမ်း (Refugee Travel Document) ကိုင်ဆောင်ထားသူများသည် မိမိသွားရောက်မည့်နိုင်ငံ၏ အာဏာပိုင်များထံတွင် အဆိုပါစာရွက်စာတမ်းများဖြင့် ပြည်ဝင်ခွင့်ရမရနှင့် ဗီဇာလိုအပ်ချက် ရှိမရှိကို ခရီးမထွက်မီ ကြိုတင်စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည်။

🚨 အရေးကြီး သတိပေးချက်များ

  1. ခရီးသွားရက်နီးကပ်၍ လျှောက်လွှာကို အမြန်စစ်ဆေးပေးရန် တောင်းဆို၍မရပါ။ "ခရီးထွက်ရတော့မည်မို့ ဗီဇာလျှောက်လွှာကို အမြန်စစ်ပေးပါ" ဆိုသည့် အကြောင်းပြချက်မျိုးဖြင့် အမြန်လုပ်ဆောင်ပေးရန် တောင်းဆိုချက်များကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက လက်ခံဆောင်ရွက်ပေးမည် မဟုတ်ပါ။ အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် အရေးပေါ်အခြေအနေမျိုး (Very Serious Reasons) ရှိမှသာ အမြန်လုပ်ငန်းစဉ်ကို စဉ်းစားပေးမည် ဖြစ်သည်။

  2. နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်သည် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အပေါ်တွင်သာ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးအား ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့် ပြု/မပြု ဆိုသည့် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖင်လန် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ (Finnish Border Guard) ကသာ အတည်ပြု ဆုံးဖြတ်မည် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ခရီးမထွက်ခွာမီ ၎င်းတို့၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်သော raja.fi တွင် ရှိသည့် လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း လေ့လာထားရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

နွေရာသီ အားလပ်ရက် ခရီးစဉ်များအတွင်း မလိုလားအပ်သည့် အခက်အခဲများမရှိစေရန် Migri ၏ လမ်းညွှန်ချက်များကို သေချာစွာ လိုက်နာပြီး မိမိတို့၏ ဗီဇာ၊ ပတ်စ်ပို့နှင့် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်သွားကြပါရန် နှိုးဆော်လိုက်ရပါသည်။

အားလုံးပဲ စိတ်အေးချမ်းသာစွာဖြင့် ပျော်ရွှင်စရာ ခရီးစဉ်လေး ဖြစ်ပါစေ။



ကျောင်းသားဗီဇာ လျှောက်မယ့်သူတွေ မဖြစ်မနေ သိထားရမယ့် ၂၀၂၇ အပြောင်းအလဲသစ်များ

ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ ပညာသင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် လက်ရှိရောက်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေအတွက် အရေးကြီးပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ဥပဒေပြင်ဆင်မှု သတင်းအချက်အလက်တစ်ရပ်ကို ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။

လက်ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ National Coalition Party (NCP) ဦးဆောင်တဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့ဟာ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေအတွက် မိသားစုဆီ ခေါ်ယူခွင့် (Family Reunification)၊ ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ဝင်ငွေဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တွေကို အရင်ကထက် ပိုမိုတင်းကျပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

စီးပွားရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်ဝန်ကြီးဌာနကနေ သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေကို ပြင်ဆင်ဖို့ အဆိုပြုလွှာတစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ အများပြည်သူရဲ့ သဘောထားအမြင်တွေကို လာမယ့် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ တောင်းခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ ဒီအဆိုပြုလွှာကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် နွေဦးလွှတ်တော်အစည်းအဝေး (ဧပြီလ ၃၀ ရက်) တွင် တင်သွင်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပြီး၊ အပြောင်းအလဲတွေကို အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်လိုက် စတင်သက်ရောက်စေဖို့ လျာထားပါတယ်-

  • ၂၀၂၇ နွေဦး – မိသားစုဝင်များ ခေါ်ယူခွင့်နှင့် ဝင်ငွေသတ်မှတ်ချက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပြင်ဆင်မှုများ စတင်အသက်ဝင်မည်။

  • ၂၀၂၇ ဆောင်းဦး – ကျန်ရှိသော ပြင်ဆင်ချက်များကို စတင်ကျင့်သုံးမည်။

ဒီလို တင်းကျပ်ရတဲ့ နောက်ကွယ်က အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ?

ပြီးခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ စစ်တမ်းတွေအရ ဖင်လန်ကိုလာတဲ့ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားအများစုဟာ ကျောင်းစာမှာ ထူးချွန်ကြပြီး နေထိုင်ရတာလည်း အဆင်ပြေကြတာများပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း ကျောင်းသားအချို့ဟာ ငွေကြေးပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲအကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာကို အာဏာပိုင်တွေက သတိပြုမိလာကြပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်ဝန်ကြီး Matias Marttinen က အခုလို ရှင်းပြထားပါတယ်-

"နောင်အနာဂတ်မှာလည်း ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေအတွက် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေရဲ့ အရည်အချင်းက လိုအပ်နေဦးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ လာရောက်နေထိုင်မှုဟာ ရေရှည်တည်တံ့ပြီး စနစ်တကျဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခုလို ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်ရတာဟာ ကျောင်းသားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေ အခက်အခဲဒုက္ခတွင်းထဲ ရောက်မသွားအောင် ကာကွယ်ပေးချင်လို့ပါ"

ကျောင်းသားတွေ ငွေကြေးအခက်အခဲဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ ပြည်ပက အကျိုးဆောင်အေဂျင်စီတချို့က "ဖင်လန်မှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ အလွယ်တကူရနိုင်တယ်" ဆိုပြီး မမှန်မကန် ဝါဒဖြန့်ကြော်ငြာတာတွေကြောင့် ဖြစ်သလို၊ အေဂျင်စီတွေကို ကော်မရှင်ခ အမြောက်အမြား ပေးခဲ့ရလို့ အကြွေးတင်ကျန်ရစ်တာတွေကြောင့်လည်း ပါဝင်နေပါတယ်။

ဘာတွေ ထင်ထင်ရှားရှား ပြောင်းလဲသွားမလဲ?

၁။ မိသားစုခေါ်ယူခွင့် တစ်နှစ် စောင့်ရမည်

အရင်ကဆိုရင် ကျောင်းသားဗီဇာ လျှောက်ကတည်းက မိသားစုဝင်တွေပါ ဗီဇာအတူတူ တစ်ခါတည်း လျှောက်ထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသစ်ပြင်ဆင်မယ့် ဥပဒေအရဆိုရင်တော့ ကျောင်းသားက ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ အနည်းဆုံး တစ်နှစ် နေထိုင်ပြီးမှသာ မိသားစုဝင်တွေကို နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (Residence Permit) လျှောက်ထားပေးနိုင်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဝင်ငွေသတ်မှတ်ချက် ပိုမိုတိကျလာမည်

အရင်က ကျောင်းသားတစ်ယောက်အတွက် လိုအပ်မယ့် ဝင်ငွေပမာဏကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်းပဲ အကြမ်းဖျင်း သတ်မှတ်ခဲ့တာပါ။ အခုတော့ ယူရိုငွေ ပမာဏ ဘယ်လောက်ရှိရမယ်ဆိုတာကို ဥပဒေမှာ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း ဗီဇာစိစစ်တဲ့နေရာမှာ ကျောင်းသားရဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေကို သေချာတွက်ချက်နိုင်မှာဖြစ်သလို၊ ကျောင်းသားကိုယ်တိုင်လည်း ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို လက်တွေ့ကျကျ ကြိုတင်တွက်ဆနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ဘာသာစကား အရည်အချင်းကို နိုင်ငံထဲမဝင်ခင်ကတည်းက စစ်ဆေးမည်

ကျောင်းသားအချို့ဟာ ဖင်လန်စာ ဒါမှမဟုတ် သင်ကြားမယ့် ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှု အားနည်းတာကြောင့် စာသင်ရတာ အခက်အခဲဖြစ်နေကြသလို၊ တချို့ကလည်း ကျောင်းဗီဇာကို ဖင်လန်အလုပ်သမားစျေးကွက်ထဲ ဝင်ဖို့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလိုမျိုး အလွဲသုံးစားလုပ်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျောင်းဗီဇာလျှောက်ထားမှုမှာ ဘာသာစကား အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်ကို ထည့်သွင်းသွားမှာဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာစကား မတတ်ပါက ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ (ဒါဟာ အရည်အချင်းပြည့်မီတဲ့ လျှောက်ထားသူတွေနဲ့ ကျောင်းတွေအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေဘဲ စိစစ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။)

၄။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စည်းမျဉ်းများကို ပိုမိုတင်းကျပ်မည်

နိုင်ငံခြားသားများဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေရဲ့ ဗီဇာငြင်းပယ်ခွင့် အကြောင်းပြချက်တွေကို အထက်တန်းကျောင်းသားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်အားလုံးအထိပါ သက်ရောက်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလတုန်းကလည်း နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ လူမှုရေးထောက်ပံ့ကြေး (Social Assistance) တွေကို ရယူနေခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိနိုင်ဖို့အတွက် ဗီဇာထုတ်ပေးပြီးနောက်ပိုင်း စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးတဲ့ စနစ် (Post-monitoring) ကိုလည်း တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ဥပဒေတင်းကျပ်လာမှု နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း

ဖင်လန်အစိုးရဟာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဥပဒေတွေကို အောက်ပါအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ် တင်းကျပ်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကာလဖြစ်စဉ်/ ပြောင်းလဲမှု
၂၀၂၃ ဇွန် ၁၆လက်ရှိအာဏာရပါတီ ခေါင်းဆောင်များက လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ နေထိုင်ခွင့်နဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဥပဒေတွေကို ပိုမိုတင်းကျပ်မယ့် အစိုးရမူဝါဒလမ်းစဉ်ကို စတင်ကြေညာ။
၂၀၂၄ ဇူလိုင်ဖင်လန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်ဖို့ ဖင်လန်မှာ နေထိုင်ရမယ့် သတ်မှတ်နှစ်ကာလကို အရင် ၅ နှစ်မှ ယခု ၈ နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည့် ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြု။
၂၀၂၄ မတ် နှင့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီဖင်လန်နိုင်ငံမှာ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် (Permanent Residence Permit) ရရှိဖို့အတွက် စည်းမျဉ်းတွေကို တင်းကျပ်ဖို့ အစိုးရက စတင်အဆိုပြု။

ဒီလို ဥပဒေတွေ တဖြည်းဖြည်း တင်းကျပ်လာတဲ့အပေါ် ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုတွေ အပြင်းအထန် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လနဲ့ ဩဂုတ်လတုန်းက ဟယ်လ်စင်ကီမြို့တော် (Helsinki) မှာ လူပေါင်း ရာနဲ့ချီ စုဝေးပြီး အစိုးရရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး မူဝါဒတွေကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြဖူးပါတယ်။

နိဂုံး

ခြုံငုံပြောရရင်တော့ ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေကို ဆက်လက်ကြိုဆိုနေဆဲဖြစ်ပေမဲ့၊ ရောက်ရှိလာသူတွေအနေနဲ့ ငွေကြေးနဲ့ ဘာသာစကားပိုင်း ပိုမိုအဆင်သင့်ဖြစ်နေဖို့ကိုတော့ ဥပဒေကြောင်းအရ ပိုမိုဖိအားပေးလာတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၇ မှာ ဗီဇာလျှောက်ထားဖို့ ပြင်ဆင်နေသူတွေအနေနဲ့ ဒီအပြောင်းအလဲသစ်တွေကို ကြိုတင်တွက်ချက်ပြီး အဖက်ဖက်က ပြင်ဆင်ထားကြဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။