**၂၂.၀၁.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဒီနေ့ထုတ် ဖင်လန်သတင်းစာတွေထဲက ထူးခြားတဲ့ သတင်းအနှစ်ချုပ်တွေကို မြန်မာဘာသာနဲ့ ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ Trump က ဖင်လန်အပေါ် စည်းကြပ်ခွန်ကောက်မည့် ခြိမ်းခြောက်မှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ဂရင်းလန်းကျွန်း (Greenland) ကို ဝယ်ယူမည့် ၎င်း၏အစီအစဉ်ကို ဖင်လန်အပါအဝင် နိုင်ငံ ၈ နိုင်ငံက အနှောင့်အယှက်ပေးပါက ဒဏ်ကြေးသဘောမျိုး စည်းကြပ်ခွန်များ ကောက်ခံမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားပြီ ဖြစ်သည်။

• ဒါးဗို့စ် (Davos) မြို့မှာပြုလုပ်တဲ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် နေတိုး (Nato) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mark Rutte နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် "နားလည်မှု ရရှိသွားပြီ" ဟု ထရန့်က ကြေညာခဲ့သည်။

• အမေရိကန်နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့အကြား ၁၉၅၁ ခုနှစ်က ချုပ်ဆိုခဲ့သော အာတိတ်ဒေသ ကာကွယ်ရေး သဘောတူညီချက်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွယ် ရှိသည်။

• ဖင်လန်ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo သည် အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အီးယူ (EU) ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးရန် ရှိပါသည်။

၂။ ကလေးငယ်များ အားကစားလုပ်ရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိမှု များပြားနေ

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် စနစ်တကျ လေ့ကျင့်ရသော အားကစားများကြောင့် ကလေးငယ်များ ဒဏ်ရာရရှိမှု များပြားလာခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်နေသည်။

• အားကစား ပုံမှန်လုပ်ဆောင်သော ကလေးများ၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း တစ်ကြိမ်မဟုတ်တစ်ကြိမ် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း၊ အများစုမှာ အလွန်အကျွံ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း (over-exertion) ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

• ကလေးငယ်များသည် တစ်ပတ်လျှင် ၄ ကြိမ်မှ ၅ ကြိမ်အထိ ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ဆောင်နေရပြီး ခန္ဓာကိုယ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရန် အနားယူချိန် နည်းပါးနေသည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြထားသည်။

၃။ ဆောင်းရာသီတွင် ခွေးလေးများကို အင်္ကျီဝတ်ပေးသင့်သလား

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အေးခဲလှသော ဆောင်းရာသီတွင် ခွေးများကို အင်္ကျီနှင့် ဖိနပ်များ ဝတ်ပေးသည့် မြင်ကွင်းမှာ ပိုမိုများပြားလာသည်။

• တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်များ၏ အဆိုအရ အမွေးတိုသော မျိုးစိတ်များ၊ ခွေးအသေးလေးများနှင့် အသက်ကြီးသော ခွေးများသည် လူများကဲ့သို့ပင် အအေးလွန်ကဲပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သဖြင့် အနွေးထည် ဝတ်ပေးသင့်သည်။

• သို့သော် Husky ကဲ့သို့ အအေးဒဏ်ခံနိုင်သော ခွေးမျိုးစိတ်များအတွက်မူ အထူးတလည် ဝတ်ပေးရန် မလိုအပ်ကြောင်း သိရသည်။

၄။ အသက် ၁၃ နှစ်အောက် ကလေးများ စမတ်ဖုန်းနှင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ မသုံးရန် လမ်းညွှန်ချက်သစ် ထွက်ပေါ်

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက ကလေးများ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာ သုံးစွဲမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုတင်းကျပ်သော လမ်းညွှန်ချက်များကို ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

• အသက် ၁၃ နှစ်အောက်: ကိုယ်ပိုင်စမတ်ဖုန်း မကိုင်ရန်နှင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ မသုံးရန် အကြံပြုထားသည်။

• အသက် ၂ နှစ်အောက်: ဖုန်းမျက်နှာပြင် လုံးဝမကြည့်သင့်ပါ။

• အသက် ၂ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်: တစ်နေ့လျှင် ၁ နာရီထက် ပိုမသုံးသင့်ပါ။

• ပညာရှင်များက လူငယ်များကြားတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုမှုသည် "ထိန်းချုပ်မရသော လူသားစမ်းသပ်မှုကြီး" ကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း သတိပေးထားသည်။

၅။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကျဆင်းလာပြီး မွေးဖွားနှုန်း အနည်းငယ် ပြန်တက်လာ

၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချသူ ဦးရေ သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။

• လူဝင်မှု: ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ၇၃,၀၀၀ ကျော် ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၅၀,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိတော့သည်။ အစိုးရ၏ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများကြောင့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် နေထိုင်ရန် ခက်ခဲလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

• မွေးဖွားနှုန်း: ၃ နှစ်ဆက်တိုက် ကျဆင်းနေခဲ့ရာမှ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် ကလေးငယ် ၄၅,၀၀၀ ကျော် မွေးဖွားခဲ့သဖြင့် အနည်းငယ် ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သေဆုံးသူဦးရေက မွေးဖွားသူထက် ၁၃,၀၀၀ ခန့် ပိုများနေဆဲ ဖြစ်သည်။

၆။ ရာစုနှစ်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံး နေရောင်ခြည် မုန်တိုင်းကြောင့် မြောက်ပိုင်းအလင်းတန်း (Northern Lights) များ ဖြစ်ပေါ်

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း ဖင်လန်နိုင်ငံ ကောင်းကင်ယံတွင် အလွန်လှပသော မြောက်ပိုင်းအလင်းတန်းများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

• ၎င်းသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အပြင်းထန်ဆုံး နေရောင်ခြည်မုန်တိုင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

• ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညက တိမ်ဖုံးနေသော်လည်း အင်္ဂါနေ့ညက ဖင်လန်နိုင်ငံသား အများအပြားသည် အလွန်တောက်ပလှပသော အလင်းတန်း ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့ကြသည်။