မေးခွန်း - ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ထဲကို အခုမှ အသစ်စက်စက် ဝင်ထားတာဆိုတော့ နေတိုးအဖွဲ့ ပြိုကွဲတော့မယ့်အချိန်ကျမှ မှားဝင်မိသလို ဖြစ်နေပြီလား။
သမ္မတ စတပ် -
မဟုတ်ပါဘူး၊ လုံးဝမဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ စစ်အေးတိုက်ပွဲအပြီး နောက်ပိုင်း နေတိုးအဖွဲ့ကို အင်အားအကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် တည်ဆောက်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ ရှိနေတာပါ ။ ဒါကို "နေတိုး ၃.၀" (NATO 3.0) လို့တောင် ခေါ်လို့ရပါတယ် ။ စစ်အေးတိုက်ပွဲအပြီးမှာ နိုင်ငံအတော်များများက ကာကွယ်ရေးကို လျှော့ချခဲ့ပေမဲ့ ဖင်လန်ကတော့ အမြဲတမ်း အသင့်ပြင်ထားခဲ့တာပါ ။ ဖင်လန်နဲ့ ဆွီဒင် ဝင်လာတာကြောင့် နေတိုးရဲ့ နယ်နိမိတ်ဟာ နှစ်ဆတိုးသွားသလို ဥရောပကလည်း ပိုပြီး တာဝန်ယူလာတဲ့ နေတိုးအသစ်ကို ဖော်ဆောင်နေတာပါ ။
မေးခွန်း - ဥရောပက အမေရိကန်ရဲ့ အကူအညီမပါဘဲ ကိုယ့်ဘာသာ ကာကွယ်နိုင်ပါ့မလား။
သမ္မတ စတပ် -
ကျွန်တော့်အဖြေကတော့ "သေချာပေါက် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်"။ ဥပမာ - ဖင်လန်မှာဆိုရင် စစ်မှုထမ်းပြီးသား အင်အား ၁ သန်းရှိပြီး သီတင်းပတ် အနည်းငယ်အတွင်းမှာ စစ်သည် ၂ သိန်း ၈ သောင်းကို စုစည်းနိုင်ပါတယ် ။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ F-18 တိုက်လေယာဉ် ၆၂ စီးရှိတယ်၊ F-35 တိုက်လေယာဉ် ၆၄ စီးလည်း ထပ်ဝယ်ထားတယ် ။ ပိုလန်နဲ့အတူ ဥရောပမှာ အကြီးဆုံး အမြောက်တပ်ဖွဲ့လည်း ရှိပါတယ် ။ ဒါကြောင့် ရုရှားရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ဖင်လန်စစ်တပ်က ကာကွယ်နိုင်သလားလို့ မေးရင် "နိုင်ပါတယ်" လို့ပဲ ဖြေရပါမယ် ။
မေးခွန်း - စစ်ပွဲတစ်ခုကို အနိုင်ရဖို့အတွက် ဘာတွေ လိုအပ်တယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။
သမ္မတ စတပ် -
စစ်ပွဲတွေကို စစ်မြေပြင်မှာ တိုက်ကြပေမဲ့ အောင်ပွဲကိုတော့ ကိုယ့်အိမ် (မိမိနိုင်ငံ) ထဲမှာပဲ ဖော်ဆောင်ရတာပါ။ ဆိုလိုတာက အရပ်ဘက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုတွေဖြစ်တဲ့ "ဘက်စုံလုံခြုံရေး" (Comprehensive Security) ကို အလေးထားရပါမယ် ။ ဖင်လန်မှာဆိုရင် လူဦးရေ ၄ သန်းကျော်အတွက် ဗုံးခိုကျင်းတွေ ရှိတယ်၊ အစားအသောက်၊ စွမ်းအင်နဲ့ လျှပ်စစ်မီး ပြတ်တောက်မှု မရှိအောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါတယ် ။ ဥရောပနိုင်ငံတွေအနေနဲ့လည်း ဒီလို စွမ်းဆောင်ရည်မျိုးတွေ ရှိဖို့ လိုပါတယ် ။
မေးခွန်း - ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်း စစ်ပွဲအပေါ် သမ္မတရဲ့ အမြင်က ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။
သမ္မတ စတပ် -
ဒီစစ်ပွဲဟာ သမ္မတ ပူတင်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အမှားကြီးတစ်ခုပါ။ သူက နေတိုးအဖွဲ့ကို ပိုကြီးလာစေခဲ့တယ်၊ ယူကရိန်းကိုလည်း ဥရောပသား ဖြစ်သွားစေခဲ့တယ် ။ အခုအချိန်မှာ ရုရှားရဲ့ စီးပွားရေးကို ကြည့်ရင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ၃၀% နီးပါး ဖြစ်နေပြီး စစ်ပွဲပြီးသွားရင် စစ်သားတွေကို လစာပေးဖို့တောင် မတတ်နိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေပါတယ် ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်ကတော့ ရုရှားက စစ်နိုင်မှာထက် စစ်ပွဲကို သူတို့ မရပ်စဲနိုင်မှာကို ပိုစိုးရိမ်ပါတယ် ။
မေးခွန်း - အခုလက်ရှိ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အပြောင်းအလဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာများ ထပ်ပြောချင်ပါသလဲ။
သမ္မတ စတပ် -
ကမ္ဘာ့အခြေအနေဟာ ၁၉၁၈၊ ၁၉၄၅ နဲ့ ၁၉၈၉ တုန်းကလိုပဲ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာ ရွေးချယ်စရာ နှစ်ခု ရှိပါတယ်။ တစ်ခုက အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေကပဲ အပိုင်စီးပြီး သဘောတူညီချက်တွေ လုပ်ကြတဲ့စနစ် (Multipolar world) ဖြစ်ပြီး၊ နောက်တစ်ခုကတော့ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ စည်းဉ်းစည်းကမ်းတွေအပေါ် အခြေခံတဲ့စနစ် (Multilateral world) ပါ ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဒုတိယစနစ်ကို ထောက်ခံပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစနစ်မှာလည်း ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်း (Global South) က အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေကို ပိုပြီး နေရာပေးဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ ။
No comments
Post a Comment