**၁၁.၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ကြာသပတေးနေ့ထုတ် ဖင်လန်သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် စစ်ဝတ်စုံပြဿနာ၊ ဟယ်လ်စင်ကီပင်လယ်ကမ်းခြေ ရေကူးကန်ဖျက်သိမ်းမည့်အစီအစဉ်၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပိတ်ပင်ပါက လူငယ်များ အထီးကျန်ဖြစ်မည့်အရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်တိုးမြှင့်ရေး ရည်မှန်းချက် ပြည့်မီရန်ခက်ခဲမည့် အခြေအနေများအပါအဝင် နိုင်ငံတကာသတင်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

နိုင်ငံလေးခုသုံး စစ်ဝတ်စုံအသစ်များတွင် ‘ကြီးမားသောပြဿနာများ’ ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရ

ဖင်လန်၊ နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့မှ စစ်တပ်များ ပူးတွဲအသုံးပြုရန် ထုတ်လုပ်ထားသည့် စစ်ဝတ်စုံအသစ် (Nordic Combat Uniform - M23) များတွင် အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးမားသောပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သတင်းများက ဆိုသည်။

ဖင်လန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် အဆိုပါစစ်ဝတ်စုံသစ်များအတွက် ယူရို ၆၅ သန်းခန့် အသုံးပြုရန် ကတိကဝတ်ပြုထားသော်လည်း ဝတ်စုံများမှာ အသုံးပြုပြီး သက်တမ်းတိုတိုအတွင်းမှာပင် အပေါက်များဖြစ်ခြင်း၊ ပြဲခြင်းနှင့် အရောင်လွင့်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြသည်။ နော်ဝေနိုင်ငံတွင် အဆိုပါဝတ်စုံများကို ဇန်နဝါရီလက စတင်လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း ချွေးစိုသည့်အခါ အင်္ကျီအပေါ်ပိုင်းအထည်မှာ ပျက်စီးလွယ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် လက်ရှိတွင် အသုံးပြုမှုရပ်ဆိုင်းကာ ထပ်မံမှာယူမှုများကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင်မူ အဆိုပါဝတ်စုံများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်အစပိုင်းကတည်းက မြောက်ပိုင်းတပ်စခန်းများတွင် စတင်ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဟယ်လ်စင်ကီရှိ နာမည်ကျော် Allas Sea Pool ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်းသစ် ဆောက်လုပ်မည်

ဟယ်လ်စင်ကီမြို့လယ် ကမ်းခြေစျေးရင်ပြင်အနီးရှိ လူကြိုက်များသော Allas Sea Pool (ပင်လယ်ကမ်းခြေ ရေကူးကန်၊ ဆောင်းနားနှင့် စားသောက်ဆိုင်တွဲလျက်) အဆောက်အအုံကို ရေဘေးကာကွယ်ရေး မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဖျက်သိမ်းတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း အိမ်ခြံမြေဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သော Nordic Urban က ကြေညာသည်။

ယခုအဆောက်အအုံကို လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ်ခန့်က ယာယီအဖြစ်သာ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိမြေငှားရမ်းခ သက်တမ်းမှာ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါကုမ္ပဏီသည် ယူရို ၆၅ သန်းခန့် အသုံးပြု၍ ပိုမိုကြီးမားသော ဆောင်းနား၊ ရေကူးကန်၊ မိုးလုံလေလုံစပါး (Spa) နှင့် ဖျော်ဖြေပွဲခန်းမများပါဝင်မည့် ဒုတိယမြောက် Allas Sea Pool အပန်းဖြေစခန်းသစ်တစ်ခုကို အနီးအနားတွင် အဆင့်မြှင့်တင်ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်နေသည်။ လက်ရှိရေကူးကန်သို့ တစ်နှစ်လျှင် လာရောက်လည်ပတ်သူ ၈၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကြောင်း သိရသည်။

တစ်နေ့လျှင် ခြေလှမ်း ၇,၀၀၀ လမ်းလျှောက်ခြင်းက ကျန်းမာရေးကို များစွာအထောက်အကူပြု

ဖင်လန်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်း (Duodecim) ၏ လမ်းညွှန်ချက်များအရ တစ်နေ့လျှင် ခြေလှမ်း အနည်းဆုံး ၇,၀၀၀ ခန့် လမ်းလျှောက်ပေးခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်စေနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ လေ့ကျင့်ခန်း အနည်းငယ်မျှ လုပ်ဆောင်ခြင်းက လုံးဝမလုပ်ခြင်းထက် ပိုမိုကောင်းမွန်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြသည်။

အဆိုပါအသင်းက တစ်ပတ်လျှင် အလယ်အလတ်ရှိသော လေ့ကျင့်ခန်း (လမ်းလျှောက်ခြင်းကဲ့သို့) မိနစ် ၁၅၀ မှ ၃၀၀ ခန့် (သို့မဟုတ်) ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်း မိနစ် ၇၅ မှ ၁၅၀ ခန့် ပြုလုပ်ရန်နှင့် တစ်ပတ်လျှင် နှစ်ကြိမ်ထက်မနည်း ကြွက်သားသန်မာရေး လေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ဆောင်ရန် အကြံပြုထားသည်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဆောင်မှု နည်းပါးခြင်းသည် သွေးလွှတ်ကြောဆိုင်ရာရောဂါများနှင့် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်။

ဖင်လန်တွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပိတ်ပင်ပါက အထီးကျန်ဖြစ်မည်ကို ဆယ်ကျော်သက်အများစု စိုးရိမ်နေကြ

ကလေးများနှင့် လူငယ်များကို ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏ ဆိုးကျိုးများမှ ကာကွယ်ရန် ဖင်လန်အစိုးရ၏ လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကလေးနှင့်လူငယ်ပေါင်း ၆၁,၀၀၀ နီးပါးကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ရာ အသက် ၁၁ နှစ်မှ ၁၉ နှစ်ကြား လူငယ်အများစုက ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုခွင့်မရပါက ပိုမိုအထီးကျန်လာနိုင်ကြောင်း ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။

• အသုံးပြုမှုနှုန်း: အသက် ၁၃-၁၉ နှစ်ကြား လူငယ် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အသက် ၁၁-၁၃ နှစ်ကြား ကလေး ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းတို့သည် ဆိုရှယ်မီဒီယာကို တစ်နေ့လျှင် ၃ နာရီမှ ၅ နာရီအထိ အသုံးပြုနေကြသည်။

• ပိတ်ပင်မှုအပေါ် အမြင်: ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo က အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးများကို ဆိုရှယ်မီဒီယာ သုံးစွဲခွင့်ပိတ်ပင်ရန် ထောက်ခံထားသော်လည်း၊ စစ်တမ်းအရ အသက်ကန့်သတ်ချက်များ ရှိလာပါက ကျော်ဖြတ်သုံးစွဲမည့်သူက ထက်ဝက်ကျော်ရှိနေသည်။

• စိုးရိမ်ချက်များ: လူငယ်အများစုက ဆိုရှယ်မီဒီယာမရှိပါက အိပ်ချိန်နှင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ချိန် ပိုရလာနိုင်ကြောင်း လက်ခံသော်လည်း၊ ဆယ်ကျော်သက် ထက်ဝက်ကျော်က အထီးကျန်ခြင်းနှင့် ဆွေးမျိုးများနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းတို့ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။

အစိုးရအနေဖြင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်ရှိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ အနိုင်ကျင့်မှုနှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ဖွယ် အကြောင်းအရာများကို ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး ယခုနှစ်ကုန်တွင် မိဘများ၏ သဘောထားများကို ထပ်မံရယူကာ နိုင်ငံတော်အဆင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ချမှတ်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။

ဖင်လန်စတော်ဘယ်ရီနှင့် အာလူးအသစ်များ Midsummer ပွဲတော်အမီ စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးထားသော အာလူးအသစ်များနှင့် စတော်ဘယ်ရီသီးများသည် လာမည့်အပတ်တွင် ကျရောက်မည့် 'Midsummer' ပွဲတော်အမီ စျေးကွက်အတွင်း အလုံအလောက် ရရှိနိုင်တော့မည်ဖြစ်သည်။

ပူနွေးသော ရာသီဥတုကြောင့် စိုက်ခင်းများမှ သီးနှံများ လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ သခွားသီး၊ ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် ပဲတောင့်များလည်း စျေးကွက်သို့ စတင်ဝင်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် လယ်ကွင်းစိုက် စတော်ဘယ်ရီသီးများကို စတင်ရိတ်သိမ်းနေပြီဖြစ်ရာ ပွဲတော်ရက်သတ္တပတ်အတွင်း အများအပြား ထွက်ရှိလာမည် ဖြစ်သည်။

အလုပ်အကိုင် ၁ သိန်း ဖန်တီးပေးမည်ဆိုသော အစိုးရ၏ ကတိကဝတ်အပေါ် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန သံသယရှိ

Petteri Orpo ဦးဆောင်သော ဖင်လန်ညွန့်ပေါင်းအစိုးရက ၎င်းတို့၏ သက်တမ်းအတွင်း အလုပ်အကိုင်သစ် ၁၀၀,၀၀၀ ဖန်တီးပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ယင်းပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိရန် အလှမ်းဝေးနေကြောင်း သိရသည်။

ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သုံးသပ်ချက်အရ လက်ရှိအစိုးရချမှတ်ထားသော မူဝါဒများကြောင့် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အရောက်တွင် အလုပ်အကိုင်သစ် ၁၈,၀၀၀ ခန့်သာ တိုးတက်လာနိုင်ဖွယ် ရှိသည်။ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နှေးကွေးခြင်းနှင့် ဝယ်လိုအားနည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် အလုပ်အကိုင်တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၀.၈ မှ ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း လာမည့်နှစ်တွင် အနည်းငယ် ပြန်လည်ဦးမော့လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။

ဖင်လန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အတွက် စာမေးပွဲဖြေဆိုရမည့် ဥပဒေကြမ်းကို လွှတ်တော်အတည်ပြု

ဖင်လန်လွှတ်တော်သည် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လျှောက်ထားသူများအတွက် 'နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် စာမေးပွဲ' (Citizenship Test) ဖြေဆိုရမည့် ဥပဒေကြမ်းကို ထောက်ခံမဲ ၁၅၃ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၁ မဲဖြင့် အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်သည်။

အဆိုပါဥပဒေကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစပိုင်းတွင် စတင်သက်ရောက်ရန် စီစဉ်ထားပြီး လျှောက်ထားသူများသည် စာမေးပွဲကို ဖင်လန်ဘာသာစကား (သို့မဟုတ်) ဆွီဒင်ဘာသာစကားဖြင့် ဖြေဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ စာမေးပွဲတွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တန်းတူညီမျှမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

ပြင်းထန်ဝေဒနာသည်နှင့် မသန်စွမ်းကလေးငယ်များရှိသည့် မိသားစုများ ဒေသအလိုက် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရ

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၌ လူမှုဖူလုံရေးနယ်မြေ (Welfare Areas) အသစ်များ စတင်ဖွဲ့စည်းပြီးနောက်ပိုင်း ရှားပါးပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါဝေဒနာခံစားနေရသည့် ကလေးငယ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ ရရှိသည့် မသန်စွမ်း ဝန်ဆောင်မှုအကူအညီများမှာ သိသိသာသာ လျော့နည်းကျဆင်းလာကြောင်း မသန်စွမ်းသူများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းက ထောက်ပြသည်။

အထူးသဖြင့် ကူအိုပီယို (Kuopio) မြို့ရှိ မသန်စွမ်းကလေးငယ် 'Max' ၏ မိသားစုသည် ဒေသန္တရလူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့၏ ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ဥပဒေအရရရှိရမည့် အိမ်တွင်းစောင့်ရှောက်မှု အကူအညီများကို အလုံအလောက်မရရှိဘဲ ရုန်းကန်နေရသည်။ တရားရုံးက ထိုကန့်သတ်ချက်သည် ဥပဒေနှင့်မညီကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း သက်ဆိုင်ရာဌာနက ပြင်ဆင်ပေးခြင်းမရှိပေ။ ကျွမ်းကျင်သူများကမူ အစိုးရဌာနများသည် ရန်ပုံငွေချွေတာရန်အတွက် မသန်စွမ်းကလေးငယ်များအပေါ် ဝန်ဆောင်မှုများ ဖြတ်တောက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး မိသားစုများအနေဖြင့် မိမိတို့ရပိုင်ခွင့်အတွက် ပင်ပန်းခက်ခဲစွာ တရားရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ဝေဖန်ထားကြသည်။