ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ထူးခြားသော ပါရဂူဘွဲ့အပ်နှင်းခြင်း အစဉ်အလာ

ဉာဏသိပ္ပံရဲတိုက်က စစ်သည်တော်များ သို့မဟုတ် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ထူးခြားဆန်းပြားသော ပါရဂူဘွဲ့နှင်းသဘင် အစဉ်အလာ

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် ပါရဂူဘွဲ့ (PhD) ရရှိသူများသည် ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာလက်မှတ်နှင့် ဘွဲ့ဝတ်စုံကိုသာ လက်ခံရရှိလေ့ရှိကြသော်လည်း ဖင်လန်နိုင်ငံတွင်မူ ထူးခြားဆန်းပြားသော ရိုးရာအစဉ်အလာတစ်ရပ် ရှိနေပါသည်။ ပါရဂူဘွဲ့ရသူများအား ဘွဲ့လက်မှတ်နှင့်အတူ အနက်ရောင် ထိပ်မြင့်ပိုးဦးထုပ် (Doctoral Top Hat) နှင့် အခမ်းအနားသုံး ဓားတစ်လက် (Doctoral Sword) ကိုပါ အဆောင်အယောင်အဖြစ် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းလေ့ ရှိကြသည်။

ဤအစဉ်အလာသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာ သမိုင်းဝင်အမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော တက္ကသိုလ်များ၊ အထူးသဖြင့် ‘ဟယ်လ်စင်ကီ တက္ကသိုလ် (University of Helsinki)’ ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပါရဂူဘွဲ့နှင်းသဘင် (Conferment Ceremony) များတွင် ယနေ့တိုင် ခန့်ညားထည်ဝါစွာ ဆက်လက်ကျင်းပလျက်ရှိသည်။

အဆောင်အယောင်များ၏ နက်ရှိုင်းသော သင်္ကေတနှင့် အဓိပ္ပာယ်

ဤအဆောင်အယောင်များသည် အလှအပ သို့မဟုတ် အခမ်းအနား သက်သက်အတွက်သာ မဟုတ်ဘဲ နက်ရှိုင်းလှသည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဒဿနများကို ကိုယ်စားပြုနေပါသည်။

• ဒေါက်တာဘွဲ့ဦးထုပ် (The Doctoral Hat): ၎င်းသည် ပါရဂူဘွဲ့ရ ပညာရှင်တစ်ဦး၏ "ပညာရေးဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း (Academic Freedom and Independence)" ကို ဖော်ညွှန်းပါသည်။ ယင်းဦးထုပ်သည် ပညာရှင်တစ်ဦး၏ အောင်မြင်မှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းကြားရှိ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြသသည့် ပြဒါးတိုင်လည်း ဖြစ်သည်။

  စိတ်ဝင်စားဖွယ်အချက်: လူသိများသည့် ဦးထုပ်အရောင်မှာ 'အနက်ရောင်' ဖြစ်သော်လည်း ဖင်လန်တွင် မေဂျာဘာသာရပ်အလိုက် ဦးထုပ်အရောင် ကွဲပြားတတ်ပါသည်။ ဥပမာ- ဥပဒေပညာအတွက် 'အပြာရောင်တောက်တောက်'၊ ဆေးပညာနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာအတွက် 'အစိမ်းရောင်တောက်တောက်'၊ ရေးရာဘာသာရပ်အချို့အတွက် 'အနီရောင်' စသဖြင့် သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိပြီး ဦးထုပ်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် သက်ဆိုင်ရာတက္ကသိုလ်၏ ရွှေရောင်တံဆိပ်တံဆိပ်ကို တပ်ဆင်ထားရသည်။

• ပါရဂူဘွဲ့သုံး ဓားမြှောင် (The Doctoral Sword): ၎င်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်ဘဲ "အမှန်တရား၊ ဗဟုသုတပညာနှင့် တရားမျှတမှုအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခြင်း" ကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော အရပ်သားသုံးဓား (Officially Certified Civilian Sword) ဖြစ်ပြီး ဓားအိမ်နှင့် ဓားရိုးပါဝင်ကာ တက္ကသိုလ်တံဆိပ်ကို ရွှေရောင်ဖြင့် ထုဆစ်ထားရသည်။

ဓားသွေးပွဲ အခမ်းအနား (Sword-Whetting Ceremony)

ဘွဲ့နှင်းသဘင် အဓိကအခမ်းအနား မတိုင်မီ တစ်ရက်အလို ညနေပိုင်းတွင် "ဓားသွေးပွဲ (Sword-Whetting)" ဟုခေါ်သော အလွန်ပျော်စရာကောင်းပြီး အစဉ်အလာကြီးမားသည့် ပွဲတစ်ခုကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘွဲ့ရရှိသူများသည် မိမိတို့၏ဓားများကို ကောင်းမွန်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရန်နှင့် အသိပညာကို ထက်မြက်နေစေရန်အတွက် ရှန်ပိန် (Champagne) ရည်များကို အသုံးပြု၍ ကျောက်ပြင်ပေါ်တွင် ဓားကို သင်္ကေတအဖြစ် သွေးကြရသည်။ ဤပွဲသည် ပါရဂူဘွဲ့ရသူများအချင်းချင်း ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှုကို ပိုမိုခိုင်မြဲစေသည့် ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ဉာဏစွမ်းရည်ဆိုင်ရာ သတ္တိကို ဂုဏ်ပြုခြင်း

သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများသည် အခက်အခဲများ၊ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။ ဤအစဉ်အလာသည် ပညာရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရာတွင် ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ သီလသမာဓိရှိမှုနှင့် မိမိရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော ဗဟုသုတအမှန်တရားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ကတိကဝတ်ပြုမှုတို့ လိုအပ်ကြောင်း အမြဲသတိပေးနှိုးဆော်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ရဲရဲဝံဝံ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည့် ၎င်းတို့၏ "ဉာဏစွမ်းရည်ဆိုင်ရာ သတ္တိ (Intellectual Courage)" ကို ရှေးခေတ်ဘုရင်တစ်ပါးက စစ်သည်တော်တစ်ဦးအား သူရဲကောင်းဘွဲ့ အပ်နှင်းသည့်အလား အသိအမှတ်ပြု ဂုဏ်ပြုလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ဂုဏ်ယူစရာဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လိုအပ်ခြင်း

အဆိုပါ ဦးထုပ်နှင့် ဓားများကို တက္ကသိုလ်မှ အလကား ပေးအပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘွဲ့ရရှိသူက ကိုယ်တိုင်ဝယ်ယူကြရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးထုပ်ကို လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဦးခေါင်းအတိုင်းအတာအတိုင်း အတိအကျဖြစ်အောင် လက်လုပ် (Hand-made) စနစ်ဖြင့် သေသပ်စွာ ချုပ်လုပ်ရပြီး၊ ဓားကိုလည်း အဆင့်မြင့်သတ္တုဖြင့် သွန်းလုပ်ရသဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ယူရိုရာဂဏန်းမှ ထောင်ဂဏန်းအထိ ရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သော ဘွဲ့ရပညာရှင်များသည် မိသားစုအမွေအနှစ်အဖြစ် လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် ဓားနှင့် ဦးထုပ်များကို ပြန်လည်အသုံးပြုကြခြင်းဖြင့် မိသားစုဂုဏ်ယူမှုကို ဖော်ဆောင်ကြသည်။

နိဂုံး

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဤထူးခြားသော အစဉ်အလာသည် ပါရဂူဘွဲ့ရသူများ၏ ပညာရေးအောင်မြင်မှုကိုသာမက လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အသိပညာနှင့် အမှန်တရားကို ဆက်လက်ကာကွယ်မြှင့်တင်သွားမည့် တာဝန်ကိုပါ အလေးပေးဖော်ပြနေသည်။

ထို့ကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ပါရဂူဘွဲ့တစ်ခု ရရှိခြင်းသည် ဘွဲ့တစ်ခုရရုံတင်မကဘဲ၊ မိမိ၏ အသိပညာဗဟုသုတများဖြင့် လောကကြီးကို အလှဆင်မည့်၊ အမှန်တရားကို ကာကွယ်မည့် "ဉာဏစစ်သည်တော်တစ်ဦး" အဖြစ် စတိုင်ကျကျနှင့် ကမ္ဘာ့ဂုဏ်အရှိဆုံး ခြေလှမ်းသစ်ကို လှမ်းလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။