**၀၈၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများနှင့် မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် သတင်းကဏ္ဍစုံကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အနှစ်ချုပ် စုစည်းတင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ အိမ်ရာချေးငွေ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ဖင်လန်လူမျိုးတို့၏ အလေ့အထ

Helsingin Sanomat သတင်းစာ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဖင်လန်အစိုးရသည် အိမ်ထောင်စုများအနေဖြင့် အိမ်ရာချေးငွေ (Mortgages) ပြန်ဆပ်ရမည့် ကာလကို ယခင်ကထက် ပိုမိုဆွဲဆန့်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ဆပ်သွားရန် လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်ကြောင်း သိရသည်။ ယခုလဆန်းပိုင်းမှစတင်ကာ အိမ်ရာချေးငွေအသစ်များအတွက် အမြင့်ဆုံးသက်တမ်းကို နှစ် ၄၀ အထိ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

ဟယ်လ်စင်ကီတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးပညာရှင် ပါမောက္ခ Niku Määttänen က "အကြွေးကို အမြန်ဆုံးဆပ်ပစ်ရမယ်" ဆိုသည့် ဖင်လန်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာအတွေးအခေါ်ကို စိန်ခေါ်လိုက်ပြီး၊ လစဉ်ပေးသွင်းငွေ ပမာဏနည်းပါးခြင်းက အခြားနေရာများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ငွေပိုထွက်လာစေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ချေးငွေသက်တမ်းကြာရှည်ခြင်းက ဘဏ်သို့ ပေးဆောင်ရမည့် အတိုးနှုန်းစုစုပေါင်းကို သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားစေမည်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါသတင်းစာက သတိပေးထားသည်။

၂။ နေတိုး (NATO) စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် ဖင်လန် ပါဝင်ဆင်နွှဲ

စပိန်နိုင်ငံမှသည် နော်ဒစ်ဒေသ မြောက်ပိုင်းအထိ ကျယ်ပြန့်မည့် "Ramstein Flag 26" အမည်ရှိ နေတိုးလေကြောင်းစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကြီးကို တနင်္လာနေ့တွင် စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Maaseudun Tulevaisuus က ဖော်ပြသည်။

• ပါဝင်သည့်နိုင်ငံ: မဟာမိတ် ၁၈ နိုင်ငံ

• လေယာဉ်အရေအတွက်: စုစုပေါင်း ၂၀၀ ကျော်

• ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ပါဝင်မှု: Hornet တိုက်လေယာဉ် ၁၂ စင်းနှင့် စစ်ဘက်အင်အား ၅၀၀ ခန့်

အဆိုပါ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ "Midsummer" (နွေလယ်ပွဲတော်) မတိုင်မီ အပြီးသတ်ရန် လျာထားသည်။

၃။ ခေတ်စားလာသည့် 'Pomsky' ခွေးမျိုးကွဲများနှင့် ကျွမ်းကျင်သူတို့၏ စိုးရိမ်မှု

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် Pomeranian နှင့် Siberian Husky တို့ကို ကာစပ်ထားသည့် 'Pomsky' ခေါ် ခွေးမျိုးကွဲများ မွေးမြူခြင်းက ရေပန်းစားလာပြီး ခွေးပေါက်တစ်ကောင်လျှင် ယူရိုထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း Aamulehti သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

သို့သော် ဖင်လန်ခွေးမွေးမြူရေးအသင်း (Finnish Kennel Club) မှ Kirsi Sainio က ဤခွေးမျိုးကွဲများသည် စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ထားသည့် ကုန်စည်တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး၊ မျိုးရိုးဗီဇ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယခုကဲ့သို့ ဖန်တီးထားသည့် ခွေးမျိုးကွဲများသည် စိတ်နေသဘောထား ခန့်မှန်းရခက်ခဲခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာ အမျိုးမျိုး ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

၄။ လေယာဉ်ပေါ်တွင် Wi-Fi ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် Finnair ဆွေးနွေးနေ

ဖင်လန်နိုင်ငံပိုင် လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သော Finnair သည် လေယာဉ်စီးခရီးသည်များအတွက် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ရန် အီလွန်မတ်စ်၏ Starlink နှင့် အမေဇုန်၏ Leo ဂြိုဟ်တုအခြေပြု အင်တာနက်ကုမ္ပဏီများနှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိကြောင်း Bloomberg က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

• အဆိုပါ ကုမ္ပဏီနှစ်ခုလုံးသည် ကမ္ဘာပတ်လမ်းနိမ့် (LEO) ဂြိုဟ်တုနည်းပညာကို အသုံးပြုသော်လည်း လုပ်ဆောင်ပုံ အနည်းငယ်ကွဲပြားသည်။

• Finnair အနေဖြင့် ယခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။

• လက်ရှိတွင် Finnair သည် Nordic Sky portal စနစ်ကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။

၅။ လူကုန်ကူးမှုဖြင့် Polarica ဘယ်ရီသီးကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်ချုပ်ဟောင်း ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံရ

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံးသော လူကုန်ကူးမှုအမှုအခင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ လာရောက်သည့် ဘယ်ရီသီးခူးသမား အများအပြားကို ခေါင်းပုံဖြတ်ခဲ့သည့်အတွက် Lapland ခရိုင်တရားရုံးက စီရင်ချက်ချမှတ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။

• အဓိကတရားခံ: Polarica ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်ချုပ်ဟောင်း Jukka Kristo (ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ခွဲ နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခွင့် ၅ နှစ် ပိတ်ပင်ခံရသည့်အပြင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်အတန်းကိုလည်း ရုပ်သိမ်းခံရသည်)။

• ပူးတွဲတရားခံ: ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးသူ Kalyakorn "Durian" Phongphit (ထောင်ဒဏ် ၉ လ ချမှတ်ခံရ)။

တရားခံနှစ်ဦးစလုံးသည် လူကုန်ကူးမှုမြောက်သည့် အချက်ပေါင်း ၇၈ ချက်ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားခဲ့ပြီး၊ နစ်နာသူများကို နစ်နာကြေး ယူရို ၅၀၀,၀၀၀ နှင့် Polarica ကုမ္ပဏီကို ဒဏ်ငွေ ယူရို ၁၅၀,၀၀၀ ပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုစီရင်ချက်အပေါ် အယူခံဝင်နိုင်သေးသဖြင့် အတည်မဖြစ်သေးပေ။

၆။ အခြေခံဥပဒေတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ကို ထည့်သွင်းရန် NCP ပါတီ အဆိုပြု

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ လက်ယာယိမ်းအမျိုးသားညွန့်ပေါင်းပါတီ (NCP) ညီလာခံတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့် (Abortion rights) ကို ဖင်လန်နိုင်ငံ အခြေခံဥပဒေတွင် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါအဆိုပြုချက်ကို ပါတီ၏ အမျိုးသမီးကဏ္ဍက တင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးများ၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်နှင့် မျိုးပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို အခြေခံဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးထားသင့်ကြောင်း လွှတ်တော်အမတ် Pihla Keto-Huovinen က ပြောကြားခဲ့သည်။ (ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ကိုယ်ဝန်ပထမ ၁၂ ပတ်အတွင်း ဖျက်ချပါက အကြောင်းပြချက်ပေးရန်နှင့် ဆရာဝန်နှစ်ဦး၏ ထောက်ခံချက်ယူရန် မလိုတော့ဘဲ ဥပဒေဖြေလျှော့ပေးထားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။)

၇။ ယာဉ်မောင်းစဉ် ဖုန်းသုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရသည့် အန္တရာယ်များ

Lähi-Tapiola အာမခံကုမ္ပဏီ၏ စစ်တမ်းအရ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ယာဉ်မောင်းနေစဉ် ဖုန်းအသုံးပြုခြင်း (စာရိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖုန်းကိုင်ခြင်း) ကြောင့် သီသီလေးလွဲသွားသည့် အန္တရာယ်ရှိ အခြေအနေများနှင့် ယာဉ်တိုက်မှုများ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ မြင့်တက်နေကြောင်း သိရသည်။

စစ်တမ်းအချက်အလက်များ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလက လူဦးရေ ၁,၀၂၄ ဦးကို ကောက်ယူခဲ့ခြင်း)

• ဖင်လန်လူမျိုး ၅ ဦးတွင် ၁ ဦးနီးပါး သည် ယာဉ်မောင်းစဉ် ဖုန်းသုံးမှုကြောင့် လမ်းပေါ်တွင် အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေနှင့် ကြုံတွေ့ဖူးသည်။

• အသက် ၂၅-၃၄ နှစ်ကြား လူငယ်များသည် ဖုန်းကြောင့် လမ်းလွှဲမှုနှင့် ယာဉ်တိုက်မှု ဖြစ်ပွားနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

• ဖင်လန်ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ယာဉ်မောင်းစဉ် ဖုန်းကိုင်ဆောင်မှုအတွက် ဒဏ်ငွေ (ယူရို ၁၀၀) ချမှတ်မှု ပေါင်း ၆,၆၀၀ နီးပါး ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်: လက်ရှိတွင် ဖုန်းအသုံးပြုမှုကို လူကိုယ်တိုင် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေသော်လည်း၊ လာမည့်နှစ်မှစတင်ကာ လမ်းဘေးအလိုအလျောက် အမြန်နှုန်းတိုင်းကင်မရာများ (Speed cameras) ကို အသုံးပြု၍ ယာဉ်မောင်းစဉ် ဖုန်းကိုင်ခြင်းနှင့် ထိုင်ခုံခါးပတ် မပတ်ခြင်းများကိုပါ စောင့်ကြည့်ဖမ်းဆီးနိုင်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။