ကျောင်းသားဗီဇာ လျှောက်မယ့်သူတွေ မဖြစ်မနေ သိထားရမယ့် ၂၀၂၇ အပြောင်းအလဲသစ်များ

ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ ပညာသင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် လက်ရှိရောက်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေအတွက် အရေးကြီးပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ဥပဒေပြင်ဆင်မှု သတင်းအချက်အလက်တစ်ရပ်ကို ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။

လက်ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ National Coalition Party (NCP) ဦးဆောင်တဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့ဟာ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေအတွက် မိသားစုဆီ ခေါ်ယူခွင့် (Family Reunification)၊ ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ဝင်ငွေဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တွေကို အရင်ကထက် ပိုမိုတင်းကျပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

စီးပွားရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်ဝန်ကြီးဌာနကနေ သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေကို ပြင်ဆင်ဖို့ အဆိုပြုလွှာတစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ အများပြည်သူရဲ့ သဘောထားအမြင်တွေကို လာမယ့် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ တောင်းခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ ဒီအဆိုပြုလွှာကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် နွေဦးလွှတ်တော်အစည်းအဝေး (ဧပြီလ ၃၀ ရက်) တွင် တင်သွင်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပြီး၊ အပြောင်းအလဲတွေကို အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်လိုက် စတင်သက်ရောက်စေဖို့ လျာထားပါတယ်-

• ၂၀၂၇ နွေဦး – မိသားစုဝင်များ ခေါ်ယူခွင့်နှင့် ဝင်ငွေသတ်မှတ်ချက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပြင်ဆင်မှုများ စတင်အသက်ဝင်မည်။

• ၂၀၂၇ ဆောင်းဦး – ကျန်ရှိသော ပြင်ဆင်ချက်များကို စတင်ကျင့်သုံးမည်။

ဒီလို တင်းကျပ်ရတဲ့ နောက်ကွယ်က အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ?

ပြီးခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ စစ်တမ်းတွေအရ ဖင်လန်ကိုလာတဲ့ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားအများစုဟာ ကျောင်းစာမှာ ထူးချွန်ကြပြီး နေထိုင်ရတာလည်း အဆင်ပြေကြတာများပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း ကျောင်းသားအချို့ဟာ ငွေကြေးပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲအကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာကို အာဏာပိုင်တွေက သတိပြုမိလာကြပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်ဝန်ကြီး Matias Marttinen က အခုလို ရှင်းပြထားပါတယ်-

"နောင်အနာဂတ်မှာလည်း ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေအတွက် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေရဲ့ အရည်အချင်းက လိုအပ်နေဦးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ လာရောက်နေထိုင်မှုဟာ ရေရှည်တည်တံ့ပြီး စနစ်တကျဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခုလို ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်ရတာဟာ ကျောင်းသားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေ အခက်အခဲဒုက္ခတွင်းထဲ ရောက်မသွားအောင် ကာကွယ်ပေးချင်လို့ပါ"

ကျောင်းသားတွေ ငွေကြေးအခက်အခဲဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ ပြည်ပက အကျိုးဆောင်အေဂျင်စီတချို့က "ဖင်လန်မှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ အလွယ်တကူရနိုင်တယ်" ဆိုပြီး မမှန်မကန် ဝါဒဖြန့်ကြော်ငြာတာတွေကြောင့် ဖြစ်သလို၊ အေဂျင်စီတွေကို ကော်မရှင်ခ အမြောက်အမြား ပေးခဲ့ရလို့ အကြွေးတင်ကျန်ရစ်တာတွေကြောင့်လည်း ပါဝင်နေပါတယ်။

ဘာတွေ ထင်ထင်ရှားရှား ပြောင်းလဲသွားမလဲ?

၁။ မိသားစုခေါ်ယူခွင့် တစ်နှစ် စောင့်ရမည်

အရင်ကဆိုရင် ကျောင်းသားဗီဇာ လျှောက်ကတည်းက မိသားစုဝင်တွေပါ ဗီဇာအတူတူ တစ်ခါတည်း လျှောက်ထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသစ်ပြင်ဆင်မယ့် ဥပဒေအရဆိုရင်တော့ ကျောင်းသားက ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ အနည်းဆုံး တစ်နှစ် နေထိုင်ပြီးမှသာ မိသားစုဝင်တွေကို နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (Residence Permit) လျှောက်ထားပေးနိုင်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဝင်ငွေသတ်မှတ်ချက် ပိုမိုတိကျလာမည်

အရင်က ကျောင်းသားတစ်ယောက်အတွက် လိုအပ်မယ့် ဝင်ငွေပမာဏကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်းပဲ အကြမ်းဖျင်း သတ်မှတ်ခဲ့တာပါ။ အခုတော့ ယူရိုငွေ ပမာဏ ဘယ်လောက်ရှိရမယ်ဆိုတာကို ဥပဒေမှာ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း ဗီဇာစိစစ်တဲ့နေရာမှာ ကျောင်းသားရဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေကို သေချာတွက်ချက်နိုင်မှာဖြစ်သလို၊ ကျောင်းသားကိုယ်တိုင်လည်း ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို လက်တွေ့ကျကျ ကြိုတင်တွက်ဆနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ဘာသာစကား အရည်အချင်းကို နိုင်ငံထဲမဝင်ခင်ကတည်းက စစ်ဆေးမည်

ကျောင်းသားအချို့ဟာ ဖင်လန်စာ ဒါမှမဟုတ် သင်ကြားမယ့် ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှု အားနည်းတာကြောင့် စာသင်ရတာ အခက်အခဲဖြစ်နေကြသလို၊ တချို့ကလည်း ကျောင်းဗီဇာကို ဖင်လန်အလုပ်သမားစျေးကွက်ထဲ ဝင်ဖို့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလိုမျိုး အလွဲသုံးစားလုပ်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျောင်းဗီဇာလျှောက်ထားမှုမှာ ဘာသာစကား အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်ကို ထည့်သွင်းသွားမှာဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာစကား မတတ်ပါက ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ (ဒါဟာ အရည်အချင်းပြည့်မီတဲ့ လျှောက်ထားသူတွေနဲ့ ကျောင်းတွေအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေဘဲ စိစစ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။)

၄။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စည်းမျဉ်းများကို ပိုမိုတင်းကျပ်မည်

နိုင်ငံခြားသားများဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေရဲ့ ဗီဇာငြင်းပယ်ခွင့် အကြောင်းပြချက်တွေကို အထက်တန်းကျောင်းသားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်အားလုံးအထိပါ သက်ရောက်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလတုန်းကလည်း နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ လူမှုရေးထောက်ပံ့ကြေး (Social Assistance) တွေကို ရယူနေခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိနိုင်ဖို့အတွက် ဗီဇာထုတ်ပေးပြီးနောက်ပိုင်း စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးတဲ့ စနစ် (Post-monitoring) ကိုလည်း တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ဥပဒေတင်းကျပ်လာမှု နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း

ဖင်လန်အစိုးရဟာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဥပဒေတွေကို အောက်ပါအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ် တင်းကျပ်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကာလ	ဖြစ်စဉ်/ ပြောင်းလဲမှု
၂၀၂၃ ဇွန် ၁၆	လက်ရှိအာဏာရပါတီ ခေါင်းဆောင်များက လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ နေထိုင်ခွင့်နဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဥပဒေတွေကို ပိုမိုတင်းကျပ်မယ့် အစိုးရမူဝါဒလမ်းစဉ်ကို စတင်ကြေညာ။
၂၀၂၄ ဇူလိုင်	ဖင်လန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်ဖို့ ဖင်လန်မှာ နေထိုင်ရမယ့် သတ်မှတ်နှစ်ကာလကို အရင် ၅ နှစ်မှ ယခု ၈ နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည့် ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြု။
၂၀၂၄ မတ် နှင့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ	ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် (Permanent Residence Permit) ရရှိဖို့အတွက် စည်းမျဉ်းတွေကို တင်းကျပ်ဖို့ အစိုးရက စတင်အဆိုပြု။

ဒီလို ဥပဒေတွေ တဖြည်းဖြည်း တင်းကျပ်လာတဲ့အပေါ် ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုတွေ အပြင်းအထန် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လနဲ့ ဩဂုတ်လတုန်းက ဟယ်လ်စင်ကီမြို့တော် (Helsinki) မှာ လူပေါင်း ရာနဲ့ချီ စုဝေးပြီး အစိုးရရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး မူဝါဒတွေကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြဖူးပါတယ်။

နိဂုံး

ခြုံငုံပြောရရင်တော့ ဖင်လန်နိုင်ငံဟာ နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတွေကို ဆက်လက်ကြိုဆိုနေဆဲဖြစ်ပေမဲ့၊ ရောက်ရှိလာသူတွေအနေနဲ့ ငွေကြေးနဲ့ ဘာသာစကားပိုင်း ပိုမိုအဆင်သင့်ဖြစ်နေဖို့ကိုတော့ ဥပဒေကြောင်းအရ ပိုမိုဖိအားပေးလာတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၇ မှာ ဗီဇာလျှောက်ထားဖို့ ပြင်ဆင်နေသူတွေအနေနဲ့ ဒီအပြောင်းအလဲသစ်တွေကို ကြိုတင်တွက်ချက်ပြီး အဖက်ဖက်က ပြင်ဆင်ထားကြဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။