**၂၉.၀၅.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ သတင်းထူး၊ သတင်းဦးတွေကို မြန်မာသတင်းစာစတိုင်နဲ့ ဖတ်ရှုရလွယ်ကူအောင် ကဏ္ဍအလိုက် အနှစ်ချုပ် ပြန်လည်ရေးသားပေးထားပါတယ်။

ဥရောပနှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းကဏ္ဍ

တက္ကသိုလ်ပညာရေး အခမဲ့စနစ်ကို ပြောင်းလဲပြီး ကျောင်းလခကောက်ခံရန် ဖင်လန်စီးပွားရေးပညာရှင် အကြံပြု

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ကျဆင်းလာနေသော ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအမြစ်များကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန်အတွက် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများထံမှ ကျောင်းလခကောက်ခံရန် စီးပွားရေးပညာရှင် ဗေဆာ ဗီဟီရီယာလာ (Vesa Vihriälä) က အကြံပြုလိုက်သည်။ တစ်နှစ်လျှင် ယူရို ၂,၀၀၀ နှုန်းဖြင့် မဟာဘွဲ့အထိ (ဘွဲ့ကြိုအပါအဝင်) ကျောင်းသားတစ်ဦးလျှင် စုစုပေါင်း ယူရို ၁၂,၀၀၀ ခန့် ကျသင့်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းစနစ်ကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် ယူရို သန်း ၆၀၀ ခန့် အပိုဆောင်းဘတ်ဂျက် ရရှိနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။

အစဉ်အလာအရ အဆင့်မြင့်ပညာရေးကို အခမဲ့သင်ကြားခွင့်ပေးထားသည့် ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ယခုအဆိုပြုချက်မှာ အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်နေသည်။ ထို့ပြင် ဖင်လန်နိုင်ငံ၌ တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရရှိသူနှုန်းမှာ ၃၉ ရာခိုင်နှုန်းတွင်သာ ရပ်တန့်နေပြီး အခြားသော OECD အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ပျမ်းမျှနှုန်းဖြစ်သော ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းအောက် လျော့နည်းနေကြောင်း Sitra အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

Yle ရေဒီယို၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်လွှင့်မှုများ ရပ်နားတော့မည်

၁၉၆၉ ခုနှစ် နွေရာသီကတည်းက စတင်ကာ သက်တမ်းတစ်လျှောက် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် Yle Radio 1 နှင့် Yle Mondo တို့၏ နေ့စဉ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းရေဒီယိုအစီအစဉ်ကို လာမည့် ဇွန်လ ၁ ရက် (တနင်္လာနေ့) မှစတင်၍ ရပ်နားတော့မည် ဖြစ်သည်။

လူမှုကွန်ရက်နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းများသို့ နားဆင်သူ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ရပ်နားရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောင်တွင် Yle News ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ All Points North ပေါ့ဒ်ကတ်စ် (Podcast) နှင့် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများမှတစ်ဆင့်သာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသတင်းများကို အဓိက အာရုံစိုက် တင်ဆက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

စီးပွားရေးနှင့် ရာသီဥတုကဏ္ဍ

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး သိသိသာသာ ပြန်လည်ဦးမော့လာ

၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမသုံးလပတ်တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဂျီဒီပီ (GDP) သည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာကြောင်း ဖင်လန်စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ ယခုတိုးတက်မှုနှုန်းသည် ကမ္ဘာ့စက်မှုထွန်းကားသော OECD ၃၈ နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအမြန်ဆုံး ဖြစ်သည်။

ဓာတုဗေဒ၊ သတ္တုတွင်းထွက်၊ စွမ်းအင်နှင့် ပုဂ္ဂလိကဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍများတွင် လုပ်ငန်းများ ပိုမိုသွက်လက်လာပြီး ပြည်ပပို့ကုန် ၃.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သွင်းကုန် ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ F-35 တိုက်လေယာဉ် ၆၄ စင်း ဝယ်ယူမှုအတွက် ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍတွင် အစိုးရ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည်လည်း ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်စစ်ပွဲဂယက်၊ ရေနံဈေးနှုန်းနှင့် အတိုးနှုန်းမြင့်တက်လာမှုများက ယခုကြီးထွားမှုကို ထိခိုက်နိုင်ခြေရှိသဖြင့် စီးပွားရေးပညာရှင်များက စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

နွေရာသီ ရာသီဥတုနှင့် လူငယ်များအတွက် သစ်တောလုပ်ငန်း အခွင့်အလမ်း

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် လာမည့် ဇွန်လပထမပတ်အတွင်း အပူချိန် ၂၅ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိ မြင့်တက်ကာ အပူလှိုင်းဖြတ်နိုင်ကြောင်း မိုးလေဝသဌာနက ခန့်မှန်းထားသည်။

ယခုနှစ် နွေရာသီတွင် လူငယ်များအတွက် အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက် ခဲယဉ်းနေသော်လည်း အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် နီလာ ပိုရိုပူဒတ်စ် (Niila Poropudas) ဆိုသည့် လူငယ်ကမူ သစ်တောပြုစုပျိုးထောင်ရေးလုပ်ငန်း (စက်ဖြင့် ပေါင်းမြက်၊ ချုံနွယ်ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်း) ကို လုပ်ကိုင်ကာ တစ်ဟက်တာလျှင် ယူရို ၂၅၀ မှ ၄၅၀ အထိ ဝင်ငွေကောင်းကောင်း ရှာဖွေနိုင်ပုံကို Maaseudun Tulevaisuus သတင်းစာက စံပြအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်တွင်းမှုခင်းကဏ္ဍ

ဖင်လန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခွင့်ပြုချက်ရရှိသူ စံချိန်တင်မြင့်တက်၊ သို့သော် အခြေချနေထိုင်သူ လျော့နည်းသွား

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လူပေါင်း ၁၄,၇၀၃ ဦးကို ဖင်လန်နိုင်ငံသားအဖြစ် စံချိန်တင် ခွင့်ပြုပေးခဲ့ကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (Migri) က ပြောကြားသည်။ ယင်းမှာ ယခင်နှစ်များက ကြန့်ကြာနေသော လျှောက်လွှာများကို အပြီးသတ် စစ်ဆေးပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး ရုရှား၊ အီရတ်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ဆီးရီးယားနှင့် ဆိုမာလီနိုင်ငံသားများ အများဆုံး ပါဝင်သည်။

သို့သော်လည်း စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့် ဥပဒေများ တင်းကျပ်လိုက်ခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းခွင်အခြေပြု နေထိုင်ခွင့်လျှောက်ထားမှု ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများကြောင့် အလုပ်သမားဗီဇာ လျှောက်ထားမှု ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လည်မြင့်တက်လာကြောင်း သိရသည်။ လတ်တလောတွင် မိသားစုအစီအစဉ်ဖြင့် လာရောက်နေထိုင်သူ ပိုမိုများပြားပြီး ဖိလစ်ပိုင်၊ သီရိလင်္ကာနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများ အဓိက ဖြစ်သည်။

ဟယ်လ်စင်ကီတွင် စီးကရက်မီးကြောင့် လူနေအိမ် ၄ လုံး ပြာကျ၊ ရှို့မီးအဖြစ် ရဲတပ်ဖွဲ့ သံသယရှိ

ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ ကပ်ပူလာ (Käpylä) ရှိ Peltolantie လမ်းတွင် မီးလောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဝရန်တာ (Porch) တွင် စီးကရက်သောက်ပြီး မီးမငြှိမ်းဘဲ ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် အထပ်သားသစ်သားအိမ်ကြီး၏ အပေါ်ထပ်သို့ မီးကူးစက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ မီးလောင်မှုကြောင့် အိမ်တွင်းရှိ တိုက်ခန်း ၄ ခန်းစလုံး ပျက်စီးသွားပြီး လူနေထိုင်၍ မရတော့ကြောင်း သိရသည်။ စီးကရက်သောက်ခဲ့သူ အမျိုးသားကိုယ်တိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ လာရောက်အကြောင်းကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတစ်ဦးတည်းသာ မီးခိုးမွှန်ပြီး ဒဏ်ရာအနည်းငယ်ရရှိကာ ဆေးရုံတင်ထားရသည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့က ယခုဖြစ်စဉ်ကို အများပြည်သူအား အန္တရာယ်ဖြစ်စေမှု (Public Danger) ဖြင့် သံသယရှိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဆက်လက်စစ်ဆေးနေသည်။