**၂၆.၀၅.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာတွေမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ထူးခြားတဲ့ ပြည်တွင်းသတင်းတွေကို စုစည်းပြီး မြန်မာဘာသာနဲ့ အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ Kalasatama တိုက်ခန်းမီးလောင်မှု ဘယ်သူလျော်ကြေးပေးရမလဲ။

ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်ကုန်က ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ Kalasatama အရပ်မှာရှိတဲ့ လူနေတိုက်ခန်းပေါင်း ၆၃ ခန်း မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့တဲ့အတွက် လျော်ကြေးကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ မီးဘေးစုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေကတော့ စတုတ္ထထပ် ဝရန်တာမှာ သုံးတဲ့ ဂတ်စ်အိုး (Gas Grill) ကနေတစ်ဆင့် မီးစတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့တာလို့ သံသယရှိနေကြပါတယ်။

• အဆောက်အအုံစည်းကမ်းချက်များ: အိမ်ရှင်ကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ Lumo ဘက်က ဝရန်တာတွေမှာ မီးသွေး ဒါမှမဟုတ် ဂတ်စ်နဲ့ အကင်လုပ်တာတွေကို တားမြစ်ထားပါတယ်။ အကယ်၍ တားမြစ်ချက်ကို ချိုးဖောက်ပြီး မီးလောင်တာဆိုရင် အာမခံလျော်ကြေးရဖို့ ထိခိုက်နိုင်တယ်လို့ အာမခံကုမ္ပဏီ IF က ပြောပါတယ်။

• အိမ်တွင်းပစ္စည်းအာမခံ: LähiTapiola အာမခံကုမ္ပဏီရဲ့ အဆိုအရ အိမ်တွင်းအာမခံ (Home Insurance) မရှိထားဘူးဆိုရင် နေထိုင်သူတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းတွေအတွက် လျော်ကြေးရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ အိမ်ရာကုမ္ပဏီရဲ့ အာမခံက အဆောက်အအုံတည်ဆောက်ပုံကိုပဲ အကာအကွယ်ပေးပြီး အထဲက ပစ္စည်းတွေကို အကာအကွယ်မပေးလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ Puhos ဈေးဝယ်စင်တာအနီး မူးယစ်ဆေးဝါး ဗြောင်ရောင်းချမှုများပြားလာ။

ဟယ်လ်စင်ကီအရှေ့ပိုင်း Puotinharju ရှိ Puhos ဈေးဝယ်စင်တာတဝိုက်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို နေ့ခင်းကြောင်တောင် ဗြောင်ကျကျ အရောင်းအဝယ်လုပ်နေကြလို့ ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ စိတ်ပျက်နေကြပါတယ်။ စားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်ဆိုရင် မူးယစ်ဆေးရောင်းသူတွေ မလာအောင် ခြံစည်းရိုးခတ်လိုက်ရတဲ့အထိ ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒီကိစ္စကြောင့် လူတွေမလာရဲတော့ဘဲ လုပ်ငန်းတွေပါ ထိခိုက်နေပြီး ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုတွေပါ ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့ကတော့ အရပ်ဝတ်နဲ့ရော၊ ယူနီဖောင်းနဲ့ပါ လှည့်ကင်းတွေတိုးမြှင့်ပြီး နှိမ်နင်းနေပေမယ့် မူးယစ်ဆေးရောင်းသူတွေက ရဲလာမယ့်အချိန်ကို ကြိုသိပြီး လူစုခွဲပြေးပုန်းလေ့ရှိကြပါတယ်။ လက်ရှိမှာ မြို့တော်စည်ပင်က အဲဒီဧရိယာကို ပြန်လည်မွမ်းမံပြင်ဆင်ဖို့ စီမံကိန်းချနေပြီး အခြေအနေတွေ သက်သာလာဖို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။

၃။ HUS ဆေးရုံကြီးတွင် လူနာမေးပန်းစည်းများ ယူဆောင်ခွင့်ပိတ်ပင်။

ဟယ်လ်စင်ကီတက္ကသိုလ်ဆေးရုံ (HUS) က လူနာတွေဆီ လာရောက်သတင်းမေးတဲ့အခါ ပန်းစည်းတွေ၊ ပန်းအိုးတွေ ယူဆောင်လာခွင့်ကို လုံးဝပိတ်ပင်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း Hufvudstadsbladet သတင်းစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဆေးရုံအာဏာပိုင်တွေရဲ့ အဆိုအရ ပန်းအိုးထဲကရေနဲ့ မြေကြီးတွေကနေတစ်ဆင့် ပိုးဝင်ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုများလာနိုင်တာကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ လေထုအရည်အသွေးကိုလည်း ကျဆင်းစေနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းတွေက ဖုန်မှုန့်တွေကို တွယ်ကပ်စေတဲ့အတွက် ဆေးရုံသန့်ရှင်းရေးလုပ်ရတာ ပိုခက်ခဲစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနာတွေ အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အထိ စောင့်ပြီးမှ ပန်းစည်းပေးပို့ကြဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

၄။ ဒရုန်း (Drone) အန္တရာယ်ကြောင့် အလုပ်မလာနိုင်ပါက လစာပေးရန်မလိုဟု ဆို။

အာဏာပိုင်တွေက ဒရုန်းအန္တရာယ်သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားလို့ အိမ်ထဲမှာပဲ နေရတာမျိုးကြောင့် အလုပ်သမားတွေ အလုပ်ခွင်ကို မလာနိုင်ခဲ့ရင် အလုပ်ရှင်တွေဘက်က လစာပေးဖို့ မဖြစ်မနေ တာဝန်မရှိကြောင်း ဖင်လန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (Federation of Finnish Enterprises) က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

သူတို့ရဲ့အဆိုအရ ဒရုန်းခြိမ်းခြောက်မှုဆိုတာ "ပုံမှန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စွန့်စားရမှု" မဟုတ်တဲ့အတွက် အလုပ်ခွင်နဲ့ မသက်ဆိုင်တဲ့ အပြင်ပန်းအကြောင်းရင်းကြောင့် အလုပ်မဆင်းနိုင်တာကို အလုပ်ရှင်က တာဝန်ယူစရာမလိုဘူးလို့ ရှင်းပြပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ သက်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေနဲ့ အလုပ်အကိုင်ဝန်ကြီးဌာနတို့ တွေ့ဆုံပြီး အရေးပေါ်အခြေအနေတွေမှာ ဘယ်လိုညှိနှိုင်းကြမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနေကြပါတယ်။

အစိုးရအနေနဲ့လည်း ပြည်သူတွေ ဒရုန်းအန္တရာယ်ကြုံလာရင် ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတဲ့ "လမ်းညွှန်စာအုပ်" ကို အိမ်ထောင်စုတွေဆီ ဖြန့်ဝေဖို့ ပြင်ဆင်နေသလို၊ သတိပေးချက်စနစ်သစ်တစ်ခုကိုလည်း အမြန်ဆုံးအကောင်အထည်ဖော်ဖို့ စီစဉ်နေပါတယ်။

၅။ အိမ်တွင်းပညာရေး (Homeschooling) အပေါ် လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ စိုးရိမ်။

ဖင်လန်နိုင်ငံမှာ ကလေးတွေကို ပုံမှန်စာသင်ကျောင်းတွေမှာမထားဘဲ အိမ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သီးသန့်အစုအဖွဲ့နဲ့ဖြစ်ဖြစ် စာသင်ကြားတဲ့ စနစ် (Homeschooling) အဆမတန် တိုးပွားလာနေတဲ့အပေါ် ဖင်လန်ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ (Supo) က စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၇ နှစ်အတွင်း ဒီလိုအိမ်တွင်းပညာရေးသင်ယူတဲ့ ကလေးအရေအတွက်ဟာ ၃ ဆအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဓိကစိုးရိမ်ရတဲ့အချက်ကတော့ ကလေးတွေဟာ ပြင်ပလူ့အဖွဲ့အစည်းနဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ပြီး သီးသန့် bubble (အသိုက်အဝန်းလေး) ထဲမှာပဲ ပိတ်မိနေနိုင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစွန်းရောက်ဝါဒတွေ၊ အတွေးအခေါ်မှားတွေကို ကလေးတွေဆီ ရိုက်သွင်းပေးမယ့် အန္တရာယ်တွေလည်း ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ထောက်လှမ်းရေးဘက်က သတိပေးပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ခရစ်ယာန်ဘာသာအခြေပြု Omenapuu နဲ့ အစ္စလာမ်ဘာသာအခြေပြု Taatelipuu အိမ်တွင်းကျောင်းက မိဘတွေနဲ့ ဆရာမတွေကတော့ သူတို့အနေနဲ့ ပုံမှန်ကျောင်းသုံးဖတ်စာအုပ်တွေအတိုင်း သင်ကြားပေးနေတာဖြစ်ပြီး ကလေးတွေရဲ့ လုံခြုံဘေးကင်းမှုကို ပိုမိုလိုလားလို့သာ ရွေးချယ်ခဲ့ကြတာဖြစ်ကြောင်း၊ ပြင်ပလောကနဲ့ အဆက်ပြတ်မသွားဘူးလို့ တုံ့ပြန်ပြောကြားထားပါတယ်။