**၁၉.၀၁.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် တနင်္လာနေ့သတင်းစာများမှ ထူးခြားသည့် သတင်းအချက်အလက်များကို  မြန်မာဘာသာဖြင့် အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

နိုင်ငံတကာရေးရာနှင့် နိုင်ငံရေး

• ဂရင်းလန်း (Greenland) နှင့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု: ဒိန်းမတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဂရင်းလန်းတွင်ပြုလုပ်သည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် အမေရိကန်ကို ချန်လှပ်ထားခဲ့ခြင်းမှာ နည်းဗျူဟာပိုင်းအရ မှားယွင်းကြောင်း ဖင်လန်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကျွမ်းကျင်သူ Risto E.J. Penttilä က ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံအနေဖြင့်မူ အဆိုပါစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် ပါဝင်ရန် ရှောင်လွှဲ၍မရဘဲ အဆက်အသွယ်အရာရှိ နှစ်ဦး စေလွှတ်ထားသည်။

• Trump ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု: Penttilä ၏ အဆိုအရ Trump ၏ အခွန်တိုးမြှင့်မည့် ခြိမ်းခြောက်မှုများထက် ၎င်းအနေဖြင့် NATO အဖွဲ့ကြီးအပေါ် လောင်းကြေးထပ်ပြီး ကစားလိုသည့် အသွင်ဆောင်နေခြင်းက ပိုမိုစိုးရိမ်စရာကောင်းကြောင်း ဆိုသည်။

ပြည်တွင်းသတင်းနှင့် လူမှုဘဝ

• ဘန်ကာအတွင်း ၂၄ နာရီ စမ်းသပ်နေထိုင်ခြင်း: ဟယ်လ်စင်ကီ (Helsinki) မြို့တွင် စစ်ဘေးအန္တရာယ် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုအဖြစ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ၄၅ ဦးကို ၅၀ စတုရန်းမီတာသာရှိသော ဗုံးခိုကျင်းအတွင်း ၂၄ နာရီကြာ ပိတ်လှောင်ထားသည့် စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မီးမရှိ၊ ရေမရှိသည့်အပြင် လေဝင်လေထွက်စနစ်ကိုလည်း လက်ဖြင့်လှည့်၍ အလှည့်ကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။

• အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်နှင့် အလုပ်ရှင်အငြင်းပွားမှု: မိမိ၏ကြောင် သေဆုံးသွား၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် အလုပ်ပျက်ကွက်ခဲ့သည့် ကားပြင်ဆရာတစ်ဦးကို အလုပ်ထုတ်ခဲ့သည့် အလုပ်ရှင်သည် တရားရုံးတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ တရားရုံးက အလုပ်ရှင်အား လျော်ကြေးနှင့် ရှေ့နေခအပါအဝင် ယူရို ၄၀,၀၀၀ ကျော် ပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ (သို့သော် ကားပြင်ဆရာမှာ စီရင်ချက်မထွက်မီ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ အမွေဆက်ခံသူများကသာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။)

အခွန်နှင့် စီးပွားရေး

• ပုလင်းခွံကောက်ခြင်းနှင့် အခွန်: ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် လမ်းဘေးမှ ပုလင်းခွံနှင့် ဗူးခွံများကောက်၍ ရရှိသော ဝင်ငွေသည် အခွန်ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အခွန်ဌာနက သတိပေးထားသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်ဝယ်ယူထားသော ပုလင်းများအတွက် အခွန်ပေးရန်မလိုသော်လည်း လမ်းပေါ်မှကောက်ရသော ပုလင်းများမှာ ဝင်ငွေအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ (လက်တွေ့တွင်မူ ပမာဏနည်းပါးသဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်မှု အလွန်နည်းပါးသည်။)

• IMF ၏ အကြံပြုချက်: ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှာ အများပြည်သူကြွေးမြီ များပြားနေသဖြင့် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးများပေါ်တွင် ကောက်ခံသည့် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် (VAT) ကို ၁၃.၅% မှ ၂၅.၅% ထိ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် အခြားသော ငွေစုဆောင်းမှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများပြုလုပ်ရန် IMF က အကြံပြုထားသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေး

• ကလေးထိန်းကျောင်းမှ အကြမ်းဖက်မှု: Joensuu မြို့ရှိ Touhula Merikarta အမည်ရ ပုဂ္ဂလိက ကလေးထိန်းကျောင်းတစ်ခုတွင် ကလေးအချင်းချင်း ကိုက်ခြင်း၊ တွန်းခြင်း စသည့် အကြမ်းဖက်မှုများ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ပွားနေသော်လည်း ကျောင်းဘက်မှ ကောင်းမွန်စွာ မဖြေရှင်းနိုင်သဖြင့် မြို့တော်အာဏာပိုင်များက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နေရသည်။

• ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးသည့် ကိရိယာများ: ဖင်လန်ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနေသော ဗီတာမင်-ဒီ၊ သံဓာတ် (Ferritin) နှင့် ကိုလက်စထရော စစ်ဆေးသည့် အိမ်သုံးကိရိယာများမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် မှန်ကန်မှုရှိသော်လည်း၊ ကိုလက်စထရော စစ်ဆေးသည့် ကိရိယာမှာ 'အကောင်း' နှင့် 'အဆိုး' ခွဲခြားမပြနိုင်သဖြင့် အားမကိုးသင့်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်။

• ခွေးခြေဖဝါးနှင့် ဆား: ဟယ်လ်စင်ကီမြို့သည် ဆောင်းရာသီတွင် လမ်းများမချောစေရန် အသုံးပြုသည့် လမ်းဆားများနှင့် ကျောက်ခဲလေးများက ခွေးများ၏ ခြေဖဝါးကို ထိခိုက်စေခြင်း ရှိ၊ မရှိ စစ်တမ်းကောက်ယူ လေ့လာနေသည်။