**၁၄.၀၁.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ထုတ် သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ပင်စင်လစာပြဿနာ၊ လူနာများ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှုနှင့် ပါဆယ်ထုတ်ဆိုင်များအကြောင်း သတင်းများကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အကျဉ်းချုပ် တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ပင်စင်စနစ်အတွက် ဖြေရှင်းချက်မှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးလော

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ပင်စင်စနစ်အတွက် ရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းရန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး (Immigration) ကို အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထပ်မံတင်ပြလာကြသည်။

• အမြင်သစ်: ပင်စင်အာမခံကုမ္ပဏီ Veritas ၏ အကြီးအကဲသစ် Elina Fogelholm က လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးသည် ဖင်လန်နိုင်ငံ ကြုံတွေ့နေရသော ပင်စင်ပြဿနာ (Pension bomb) ကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

• ယုံကြည်မှုအားနည်းခြင်း: အသက် ၃၀ အောက် လူငယ်များ၏ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ နောင်တစ်ချိန်တွင် ၎င်းတို့အတွက် ပင်စင်လစာ အပြည့်အဝရရှိမည်ကို ယုံကြည်ကြသည်။ အသက် ၆၀ အထက် လူကြီးများတွင်မူ ထိုယုံကြည်မှု နှစ်ဆခန့် ပိုများနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

• အကြံပြုချက်: အလုပ်လုပ်နိုင်သည့်အရွယ် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သူများ ပိုမိုရှိလာခြင်းက ပင်စင်စနစ်ကို ထောက်ပံ့ပေးရုံသာမက၊ ပင်စင်အတွက် ထည့်ဝင်ရမည့် ငွေကြေးနှုန်းထားများအပေါ် ဖိအားလျော့ကျစေနိုင်သည်ဟု Fogelholm က ရှင်းပြခဲ့သည်။

၂။ လူနာများ၏ လျှို့ဝှက်အချက်အလက်များ အဟောင်းတန်းတွင် ရောင်းချခံရ

ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းက လူနာများ၏ လျှို့ဝှက်အချက်အလက်များ ပါဝင်သည့် USB Flash Drive တစ်ခုကို အဟောင်းတန်း (Flea Market) တစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း Hufvudstadsbladet သတင်းစာက ဖော်ပြသည်။

• ဖြစ်စဉ်: ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းက Pirkanmaa ဒေသရှိ အဟောင်းတန်းတွင် ရောင်းချခဲ့သော လက်ပ်တော့အိတ်တစ်ခုအတွင်းမှ အဆိုပါ USB Stick ကို တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

• ပါဝင်သည့်အချက်အလက်: ၎င်းထဲတွင် ၂၀၂၀-၂၁ ခုနှစ်အတွင်းက လူပေါင်း ၂၅၃ ဦးကို သီးသန့်ခွဲနေထိုင်ရန် (Quarantine) အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားသော တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများ ပါဝင်နေသည်။

• ဆောင်ရွက်ချက်: သက်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးဌာနက ထိုသို့ အချက်အလက်ပေါက်ကြားမှုအတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ တိုင်ကြားထားပြီး၊ ကာယကံရှင်များကိုလည်း ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားသွားမည်ဟု ဆိုသည်။

၃။ ဘာပါမှန်းမသိ "လျှို့ဝှက်ပါဆယ်ထုတ်" ဆိုင်များ ခေတ်စားလာခြင်း

Helsinki မြို့ရှိ Kamppi ဈေးဝယ်စင်တာတွင် ပိုင်ရှင်မဲ့ပါဆယ်ထုတ်များကို ပြန်လည်ရောင်းချသည့် Pop-up shop တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ထားရာ လူတန်းရှည်ကြီး ဖြစ်ပေါ်နေသည်။

• အရောင်းပုံစံ: ဥရောပတလွှား ခေတ်စားနေသော ဤစနစ်မှာ ပို့ဆောင်၍မရဘဲ ကျန်ရှိနေသည့် အွန်လိုင်းပါဆယ်ထုတ်များကို အတွင်းတွင် ဘာပါသည်ကို မသိဘဲ အလေးချိန်ဖြင့် ရောင်းချခြင်းဖြစ်သည်။

• စည်းကမ်း: ဝယ်ယူသူများသည် ပါဆယ်ထုတ်ကို မဝယ်မီ ၁၀ မိနစ်ခန့် စစ်ဆေးခွင့်ရသော်လည်း အတွင်းထဲကိုမူ ဖွင့်ကြည့်ခွင့်မရှိဘဲ ဝယ်ပြီးမှသာ သိခွင့်ရှိသည်။

၄။ အအေးဒဏ် လျော့ပါးလာပြီး မိုးရွာနိုင်ခြေရှိခြင်း

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ပြင်းထန်သော အအေးဒဏ်မှာ တဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးလာပြီး ယခုသီတင်းပတ်ကုန်တွင် အပူချိန်မှာ 0°C မှ -5°C ဝန်းကျင်သို့ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများတွင် ဆီးနှင်းများအစား မိုးရွာသွန်းခြင်း သို့မဟုတ် နှင်းမိုးများ ရွာနိုင်သည်ဟု မိုးလေဝသပညာရှင်များက ဆိုသည်။

၅။ အသက် ၁၅ နှစ်အောက်ကလေးများကို ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပိတ်ပင်ရန် အဆိုပြု

ဖင်လန်ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo က ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုမှုကြောင့် ကလေးငယ်များ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးလာကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

• ဝန်ကြီးချုပ်သည် အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များကို ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းကို ထောက်ခံထားပြီး၊ ၎င်းမှာ ကလေးများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

• သြစတြေးလျ၊ နော်ဝေနှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း အလားတူ ကန့်သတ်ချက်များ ပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။

၆။ မူကြိုပညာရေး ၂ နှစ် စမ်းသပ်မှုနှင့် ရလဒ်

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ကလေးငယ်များကို မူကြို (Preschool) ၂ နှစ် တက်ရောက်စေသည့် စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁ နှစ် တက်ရောက်သော ကလေးများနှင့် ထူးခြားသော ကွာခြားမှု မတွေ့ရှိရကြောင်း သုတေသီများက ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အိမ်တွင်သာနေသော ကလေးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မူကြိုတက်သော ကလေးများ၏ ပညာရေးနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးစွမ်းရည်မှာ ပိုမိုတိုးတက်လာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

၇။ လွှတ်တော်အတွင်း အနိုင်ကျင့်စော်ကားမှုများရှိကြောင်း တင်ပြချက်

SDP ပါတီမှ လွှတ်တော်အမတ် Ville Merinen က လွှတ်တော်အတွင်း ဝန်ထမ်းများအပေါ် အနိုင်ကျင့်မှုနှင့် စော်ကားမှုများ ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပါတီတာဝန်ရှိသူ Tytti Tuppurainen က ၎င်းကိစ္စကို အလေးအနက်ထားသော်လည်း ခိုင်လုံသော တိုင်ကြားချက်များရှိမှသာ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။