**၁၁.၀၃.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ထုတ် ဖင်လန်သတင်းစာများမှ အဓိကသတင်းများကို မြန်မာလို အနှစ်ချုပ် ဘာသာပြန်ပေးလိုက်ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးကိစ္စရပ်များ

• ကျောင်းများတွင် မျက်နှာဖုံးစွပ်ခြင်းကို တားမြစ်ရန် ဆွေးနွေးမှုများ: Vantaa မြို့ရှိ ကျောင်းများတွင် မျက်နှာဖုံးစွပ်ခြင်းကို တားမြစ်လိုက်ပြီးနောက်၊ ဟယ်လ်ဆင်ကီ (Helsinki) မြို့တွင်လည်း အလားတူတားမြစ်ရန် တောင်းဆိုမှုများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းပါတီ (NCP) မှ မြို့တော်ကောင်စီဝင် Seida Sohrabi က အများပြည်သူဆိုင်ရာ နေရာများတွင် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ထက် တန်းတူညီမျှမှုကို ဦးစားပေးသင့်သည်ဟုဆိုကာ မူလတန်းကျောင်းများတွင် မျက်နှာဖုံးစွပ်ခြင်းကို တားမြစ်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ဟယ်လ်ဆင်ကီ ဒုတိယမြို့တော်ဝန်ကမူ ယခုစာသင်နှစ်အတွင်း ထိုသို့သော ပြဿနာမျိုး မကြုံတွေ့ရသေးသဖြင့် တရားဝင်မူဝါဒ ထုတ်ပြန်ရန် မလိုအပ်သေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

• အိမ်တွင်းပညာသင်ကြားမှု (Homeschooling) နှင့် လုံခြုံရေး စိုးရိမ်ရမှုများ: ဖင်လန်လုံခြုံရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ (Supo) အကြီးအကဲ Juha Martelius က ကလေးများကို မဖြစ်မနေ ကျောင်းတက်ရောက်စေခြင်းဖြင့် အစွန်းရောက်ဝါဒကို တိုက်ဖျက်နိုင်မည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ သီးခြားခွဲထွက်နေသော အိမ်တွင်းပညာသင်ကြားရေး ပတ်ဝန်းကျင်များသည် အစွန်းရောက်အစ္စလာမ် သို့မဟုတ် လက်ယာစွန်းဝါဒများ ပြန့်ပွားရန် လွယ်ကူစေနိုင်ကြောင်း Supo ၏ အစီရင်ခံစာက သတိပေးထားသည်။

စီးပွားရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ

• ဟယ်လ်ဆင်ကီ၏ ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော ရထားလမ်းစီမံကိန်း: ဟယ်လ်ဆင်ကီမြို့သည် ရထားလမ်းကွန်ရက်ကို အကြီးအကျယ် တိုးချဲ့တည်ဆောက်နေသည်။ လာမည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း မြို့တော်၏ အကြွေးမှာ ယူရို ၃.၅ ဘီလီယံအထိ တိုးလာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းအနက် ယူရို ၂.၂ ဘီလီယံမှာ Kruunusillat အမြန်ရထားနှင့် အခြားရထားလမ်းသစ် စီမံကိန်းများအတွက် ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ရေရှည်တိုးတက်မှုအတွက် ဤရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများက အရေးကြီးသည်ဟု တာဝန်ရှိသူများက ဆိုသော်လည်း၊ ၂၀၃၁ ခုနှစ်တွင် အကြွေးယူခြင်းကို ရပ်တန့်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။

• Metsähallitus အမြတ်ရသော်လည်း သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး ဘတ်ဂျက်ဖြတ်တောက်မည်: နိုင်ငံတော်ပိုင် သစ်တောစီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီ Metsähallitus သည် ယမန်နှစ်က သစ်ရောင်းချမှုမှ ယူရို ၂၀၈ သန်းအထိ စံချိန်တင် အမြတ်ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဥပဒေကန့်သတ်ချက်များကြောင့် အဆိုပါ အမြတ်ငွေများကို အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် သဘာဝတောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေး (Parks & Wildlife) အတွက် သုံးစွဲခွင့်မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် တောင်တက်လမ်းများနှင့် စခန်းချနေရာများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုကို လျှော့ချသွားမည်ဖြစ်သည်။

• Peter Vesterbacka ၏ ပညာရေးကုမ္ပဏီ ဒေဝါလီခံရမည့် အန္တရာယ်ရှိနေ: Angry Birds ဂိမ်းဖြင့် နာမည်ကြီးသော Peter Vesterbacka တည်ထောင်ထားသည့် Finest Future Oy ပညာရေးကုမ္ပဏီသည် ပင်စင်ရန်ပုံငွေ မပေးသွင်းနိုင်မှုကြောင့် Ilmarinen ပင်စင်ကုမ္ပဏီမှ ဒေဝါလီခံရန် လျှောက်ထားခြင်း ခံနေရသည်။ နိုင်ငံခြားသား ကျောင်းသားများအတွက် အစိုးရက ရုတ်တရက် ကျောင်းလခကောက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ကုမ္ပဏီဘဏ္ဍာရေး အခက်အခဲဖြစ်ရသည်ဟု Vesterbacka က ဆိုသည်။

နည်းပညာနှင့် လုံခြုံရေး

• နျူကလီးယား စွန့်ပစ်ပစ္စည်း ရှင်းလင်းရေးတွင် ဖင်လန် ရှေ့ဆောင်နေ: ဖင်လန်နိုင်ငံသည် နျူကလီးယား စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို Onkalo ဟုခေါ်သော မြေအောက်အနက်ကြီးတွင် အပြီးတိုင်စွန့်ပစ်မည့် နည်းလမ်းကို ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။ အခြားနိုင်ငံများသည် ဖင်လန်ထက် နှစ်ပေါင်းများစွာ နောက်ကျနေသေးသောကြောင့် ဤနည်းပညာသည် စီးပွားရေးအရ အလားအလာ အလွန်ကောင်းမွန်နေသည်။

• ဘဏ်လိမ်လည်မှု ပုံစံပြောင်းလာ: ဖင်လန်တွင် လိမ်လည်သူများသည် အတုအယောင် ဝဘ်ဆိုက်များမှတစ်ဆင့် မဟုတ်ဘဲ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု သို့မဟုတ် WhatsApp တို့မှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်လာကြသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်း သို့မဟုတ် အစိုးရအရာရှိဟန်ဆောင်၍ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ကာ လိမ်လည်နေကြသဖြင့် သတိထားရန် အမျိုးသား ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးစင်တာက သတိပေးထားသည်။

လူငယ်နှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း

• လူငယ်များ၏ ဘဝကျေနပ်မှု သမိုင်းတစ်လျှောက် အနိမ့်ဆုံးသို့ ကျဆင်း: ၂၀၂၅ ခုနှစ် လူငယ်စစ်တမ်းအရ အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၂၉ နှစ်ကြား ဖင်လန်လူငယ်များ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကသာ ၎င်းတို့ဘဝကို အလွန်ကျေနပ်သည်ဟု ဖြေဆိုခဲ့ကြရာ၊ ယင်းမှာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစ၍ အနိမ့်ဆုံးစံချိန် ဖြစ်သည်။ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကြောင့် လူငယ်များ ဖိအားများစွာ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

• ရွှေ့ပြောင်းအမျိုးသမီးများ အထီးကျန်မှုကို ဖြေရှင်းနေ: Secret Club နှင့် Foundher Table ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် ဖင်လန်ရောက် ရွှေ့ပြောင်းအမျိုးသမီးများကြား အထီးကျန်မှုကို လျှော့ချပေးနေသည်။ အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေရေးကိုသာ အဓိကထားသော ပုံမှန်အစီအစဉ်များနှင့်မတူဘဲ၊ လူမှုရေးအရ အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုကို အဓိကထား တည်ဆောက်ပေးနေသည်။

• ဖင်လန်လူငယ်များ ပင်စင်အတွက် ပိုမိုစုဆောင်းလာ: အသက် ၂၅ မှ ၃၄ နှစ်ကြား လူငယ်များ၏ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနာဂတ် ပင်စင်အတွက် ငွေစုဆောင်းနေကြပြီဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ပင်စင်စနစ်အပေါ် ယုံကြည်မှု ကျဆင်းလာခြင်းနှင့် စောစီးစွာ အငြိမ်းစားယူလိုခြင်းတို့ကြောင့် ဤကဲ့သို့ စုဆောင်းမှုများပြားလာခြင်းဖြစ်သည်။