ဖင်လန်နိုင်ငံသားစစ်ဆေးမှုသစ်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများလား

ဖင်လန်အစိုးရသည် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် စည်းမျဉ်းများကို တင်းကျပ်သည့် အစီအစဉ်၏ နောက်ဆုံးအဆင့်အဖြစ် "နိုင်ငံသားစစ်ဆေးမှု" (Citizenship Test) ကို လာမည့်နှစ်တွင် စတင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ သို့သော် ဤအစီအစဉ်သည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအတွက် နောက်ထပ် အခက်အခဲသစ်များ ဖြစ်လာစေမည်ဟု ပေါင်းစည်းရေး ကျွမ်းကျင်သူများက သတိပေးနေကြသည်။

၁။ ဘာတွေလေ့လာရမလဲဆိုတာ မရေမရာဖြစ်နေခြင်း

အစိုးရက ဤစစ်ဆေးမှုကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖင်လန် သို့မဟုတ် ဆွီဒင်ဘာသာစကားဖြင့် ဖြေဆိုရမည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ အသေးစိတ် လေ့လာရမည့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Handbook) တိကျစွာ မရှိသေးပေ။

• နှိုင်းယှဉ်ချက်: ပြင်သစ်၊ နယ်သာလန်နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့တွင် နိုင်ငံသားစစ်ဆေးမှုအတွက် သမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာအုပ်များကို အစိုးရက ထုတ်ဝေပေးထားသော်လည်း ဖင်လန်တွင်မူ "အများပြည်သူရရှိနိုင်သော အချက်အလက်များ" ဟုသာ ဝေဝေဝါးဝါး ဆိုထားသည်။

• စိုးရိမ်ချက်: တိကျသော လေ့လာစရာစာအုပ် မရှိခြင်းသည် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို အသိပညာထက် "ကံစမ်းမဲ" နှိုက်နေရသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်ဟု Finland Remigrants Association က ဆိုသည်။

၂။ ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်း

နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လျှောက်ထားသူတစ်ဦးသည် လျှောက်လွှာကြေး၊ ဘာသာစကားစာမေးပွဲကြေး (YKI) နှင့် တခြားဘာသာပြန်ခများအပြင်၊ ယခု စာမေးပွဲကြေးကိုပါ ထပ်မံပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

• ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်: NGO အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သော Familia Ry ၏ တွက်ချက်မှုအရ စာမေးပွဲကြေးသည် တစ်ဦးလျှင် ယူရို ၂၃၅ မှ ၄၇၀ အထိ ရှိနိုင်ပါသည်။

• ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး: ဝင်ငွေနည်းပါးသူများအတွက် ဤကုန်ကျစရိတ်မှာ လက်လှမ်းမမီနိုင်သော ပမာဏဖြစ်ပြီး "ငွေရှိသူမှ နိုင်ငံသားဖြစ်နိုင်မည့်" အခြေအနေကို ဖန်တီးနေသကဲ့သို့ ရှိသည်။

၃။ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဖြစ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်

၂၀၁၇ ခုနှစ်၏ ဖင်လန်နိုင်ငံ အကောင်းဆုံး ဒုက္ခသည်ဆုရ Bahar Mozaffari က ဤစစ်ဆေးမှုသည် "သွယ်ဝိုက်သော ခွဲခြားဆက်ဆံမှု" (Indirect Discrimination) ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

• စိန်ခေါ်မှု: စာမေးပွဲသည် လူတစ်ဦး၏ အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုကို တိုင်းတာခြင်းထက် ၎င်း၏ ပညာအရည်အချင်း၊ ကွန်ပျူတာ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စာမေးပွဲဖြေဆိုနိုင်စွမ်းတို့ကိုသာ တိုင်းတာသကဲ့သို့ ဖြစ်နေနိုင်သည်။

• နစ်နာနိုင်သူများ: ပညာရေးနိမ့်ပါးသူများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် သင်ယူမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲရှိသူများသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နေသော်လည်း ဤစာမေးပွဲကြောင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဆုံးရှုံးသွားနိုင်သည်။

၄။ အစိုးရ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ရှေ့ဆက်မည့်ခြေလှမ်း

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ဤဥပဒေကြမ်းကို ပြုစုနေဆဲဖြစ်ပြီး အချက်အလက်များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။

• ရက်စွဲ: ဥပဒေကြမ်းကို ဧပြီလ ပထမပတ် တွင် ပါလီမန်သို့ တင်ပြမည်ဖြစ်သည်။

• ပြင်ဆင်မှု: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (Migri) က ဥပဒေအတည်ပြုပြီးပါက လေ့လာစရာပစ္စည်းများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ကြိုတင်ထုတ်ပြန်ပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။

အနှစ်ချုပ်

နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် စည်းမျဉ်းများကို ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေခြင်းနှင့် တင်းကျပ်လာခြင်းတို့ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအကြား "ငါတို့ကိုရော ဒီနိုင်ငံက တကယ်အလိုရှိရဲ့လား" ဆိုသည့် စိုးရိမ်စိတ်များ ပိုမိုကြီးထွားလာနေပါသည်။