**၂၀.၀၂.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

သောကြာနေ့၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့အတွက် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အဓိကသတင်းများကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အနှစ်ချုပ် တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ကြွေးမြီထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ဘတ်ဂျက်ဖြတ်တောက်မှု အစီအစဉ်

ဖင်လန်အစိုးရသည် နိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးလိုငွေပြမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ၂၀၃၁ ခုနှစ်မတိုင်မီ ယူရို ၈ ဘီလီယံမှ ၁၁ ဘီလီယံကြား ချွေတာရန် လိုအပ်ကြောင်း အထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

• အခြေအနေ: လာမည့်အစိုးရသက်တမ်းတွင် နိုင်ငံတော်အသုံးစရိတ်နှင့် ဝင်ငွေ မျှတစေရန်အတွက် သိသာထင်ရှားသော အသုံးစရိတ်ဖြတ်တောက်မှုများနှင့် အခွန်တိုးမြှင့်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရမည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများက မူအားဖြင့် သဘောတူထားကြသည်။

• ရည်မှန်းချက်: လာမည့်သက်တမ်းကုန်တွင် နိုင်ငံတော်အကြွေးကို ဂျီဒီပီ (GDP) ၏ ၂.၀ မှ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းထက် မပိုစေရန် ရည်မှန်းထားသည်။

၂။ အစားအစာပို့ဆောင်ခ ကော်မရှင်နှုန်းထားအပေါ် နာမည်ကြီးစားဖိုမှူး ဝေဖန်

ဖင်လန်၏ နာမည်ကြီး စားသောက်ဆိုင်ရှင် Henri Alén က အစားအစာပို့ဆောင်ရေး အက်ပ်များ (ဥပမာ- Wolt) ၏ ကော်မရှင်နှုန်းထားမှာ မြင့်မားလွန်းကြောင်း လူမှုကွန်ရက်တွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်လိုက်သည်။

• အကြောင်းရင်း: မကြာသေးမီက Guido's Pizza ဆိုင်ခွဲများ ဒေဝါလီခံခဲ့ရခြင်းမှာ ပို့ဆောင်ခ ကော်မရှင် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ပေးဆောင်နေရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

• အကြံပြုချက်: နယူးယောက်မြို့တွင် ကော်မရှင်ခကို ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းထက်မပိုရန် ကန့်သတ်ထားသကဲ့သို့ ဖင်လန်တွင်လည်း တိကျသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ လိုအပ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

၃။ ပိတ်ရက်အတွင်း လမ်းများ ချော်နိုင်သဖြင့် သတိပေး

ယခုတစ်ပတ်အတွင်း ကျောင်းပိတ်ရက်များအပြီး အိမ်ပြန်ကြမည့်သူများအတွက် နှင်းကျခြင်းနှင့် အေးခဲသော ရာသီဥတုကြောင့် လမ်းများ အလွန်ချော်နိုင်ကြောင်း မိုးလေဝသဌာနက သတိပေးထားသည်။

• ခန့်မှန်းချက်: ဖင်လန်အလယ်ပိုင်းတွင် အပူချိန် အနှုတ် ၁၅ ဒီဂရီအထိ ရှိနိုင်ပြီး တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် နှင်း ၁၀ စင်တီမီတာခန့်အထိ ကျဆင်းနိုင်ပါသည်။ ကားမောင်းနှင်သူများသာမက လမ်းလျှောက်သူများပါ သတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။

၄။ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာ

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အလုပ်အကိုင် လစ်လပ်နေရာ အရေအတွက်သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထက်ဝက်ခန့်အထိ ကျဆင်းသွားကြောင်း စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။

• အခြေအနေ: ပြီးခဲ့သည့်နှစ် စတုတ္ထပတ်အတွင်း လစ်လပ်နေရာ ၂၂,၇၀၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အနည်းဆုံးပမာဏ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍတွင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။

၅။ အမျိုးသမီး အင်္ဂါဖြတ်တောက်မှု (FGM) သံသယဖြင့် ပထမဆုံး စုံစမ်းစစ်ဆေး

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် စတင်ပြဌာန်းခဲ့သော အမျိုးသမီး အင်္ဂါဖြတ်တောက်မှု တားမြစ်ရေးဥပဒေအရ ဖင်လန်ရဲတပ်ဖွဲ့သည် Kuopio နှင့် Tampere ဒေသတို့တွင် သံသယရှိသည့်အမှုများကို ပထမဆုံးအကြိမ် စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်။

• ဥပဒေ: ယခင်က သာမန်ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးလွန်မှုအဖြစ်သာ အရေးယူနိုင်သော်လည်း ယခုအခါ FGM ပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြည်ပသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းများကိုပါ တိကျစွာ တားမြစ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။

၆။ အစိုးရ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဝန်ဆောင်မှုများ Amazon အပေါ် မှီခိုနေရမှုအပေါ် စိုးရိမ်

Kela နှင့် အခွန်ဌာနကဲ့သို့ အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများအတွက် အသုံးပြုနေသည့် Suomi.fi စနစ်သည် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ Amazon ၏ Cloud စနစ်အပေါ် မှီခိုနေရသဖြင့် ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး ကျွမ်းကျင်သူများက စိုးရိမ်နေကြသည်။

• ပြဿနာ: အကယ်၍ ထိုစနစ် ချို့ယွင်းသွားပါက ဖင်လန်၏ အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများအားလုံး ရပ်တန့်သွားနိုင်ပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ် လွတ်လပ်ခွင့် (Digital Independence) ထိခိုက်နိုင်သဖြင့် နိုင်ငံပိုင် Cloud စနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။