**၂၁.၀၁.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဒီနေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ထုတ် သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ဖင်လန်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အဓိကသတင်းများကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အကျဉ်းချုပ် တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ဂရင်းလန်းကျွန်း လုံခြုံရေးနှင့် အမေရိကန်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု

ဂရင်းလန်းကျွန်း (Greenland) ၏ လုံခြုံရေးသည် အာတိတ်ဒေသအတွက် အရေးပါလာသဖြင့် ဖင်လန်အပါအဝင် နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံက ဂရင်းလန်းသို့ စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးအရာရှိများ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Elina Valtonen က အာတိတ်ဒေသ လုံခြုံရေးကို မြှင့်တင်ရန် ဥရောပက အသင့်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် ဂရင်းလန်းကျွန်းကို အမေရိကန်က ဝယ်ယူရန် စိတ်ဝင်စားနေပြီး၊ အကယ်၍ ဝယ်ယူခြင်းမရှိပါက ရုရှား သို့မဟုတ် တရုတ်တို့က သိမ်းပိုက်သွားနိုင်ခြေရှိသည်ဟု ယူဆနေသည်။ ယင်းကိစ္စကြောင့် ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် အမေရိကန်အကြား တင်းမာမှုများ ရှိနေပြီး၊ ထရန့်က အဆိုပါ ရှစ်နိုင်ငံအပေါ် ကုန်သွယ်ရေးအခွန်များ တိုးမြှင့်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

၂။ ဖင်လန်အပေါ် အမေရိကန် Cloud ဝန်ဆောင်မှုများ၏ သက်ရောက်မှု

နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူ Petteri Järvinen ၏ အဆိုအရ ဥရောပတွင် အသုံးပြုနေသော Cloud ဝန်ဆောင်မှု (ဥပမာ- Microsoft, Amazon, Google) ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အကယ်၍ သမ္မတထရန့်က အမိန့်တစ်ခုဖြင့် ယင်းဝန်ဆောင်မှုများကို ပိတ်ပင်လိုက်ပါက ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အင်တာနက်စနစ်နှင့် အစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးစသည့် ကဏ္ဍအားလုံး တစ်နာရီအတွင်း ရပ်ဆိုင်းသွားနိုင်ပြီး၊ နည်းပညာအရ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီသို့ ပြန်ရောက်သွားနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

၃။ အတိုက်အခံပါတီ၏ ထောက်ခံမှု အမြင့်ဆုံးတွင် ရှိနေခြင်း

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင်း နိုင်ငံရေးစစ်တမ်းများအရ အတိုက်အခံ Social Democrats (SDP) ပါတီသည် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် လူထုထောက်ခံမှု အများဆုံး ရရှိနေသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo ၏ National Coalition Party မှာမူ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိတော့သဖြင့် အစိုးရသက်တမ်းအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေသည်။

၄။ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် အသက်ကန့်သတ်ချက် ဖြေလျှော့မှုအား တင်းကျပ်မည်

အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် လူငယ်များအား ခြွင်းချက်ဖြင့် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် ထုတ်ပေးနေသည့် စနစ်ကို တင်းကျပ်ရန် ဥပဒေပြင်ဆင်နေသည်။ ယခင်က လမ်းခရီးဝေးသွားရန် လိုအပ်ချက်ရှိပါက အလွယ်တကူ ထုတ်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါ ယာဉ်စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု မှတ်တမ်းရှိသူများကို လိုင်စင်ထုတ်မပေးရန် စီစဉ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မူးယစ်မောင်းနှင်မှု သို့မဟုတ် အရှိန်လွန်မောင်းနှင်မှု ပြုလုပ်သူများကို တားမြစ်သွားမည်ဖြစ်သည်။

၅။ ဗုံးခိုကျင်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လမ်းညွှန်ချက်သစ်

ဖင်လန်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လူပေါင်း ၄.၈ သန်းခန့် ဆန့်သော ဗုံးခိုကျင်းပေါင်း ၅၀,၅၀၀ ကျော်ကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းရန် လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းဗုံးခိုကျင်းများကို ပုံမှန်အချိန်တွင် သိုလှောင်ရုံ သို့မဟုတ် အားကစားခန်းမများအဖြစ် သုံးနိုင်သော်လည်း ၁၀ နှစ်တစ်ကြိမ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။

၆။ နေတိုး (Nato) စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် ပါဝင်ခြင်း

လာမည့် မတ်လတွင် "Cold Response 2026" စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို နော်ဝေ၊ ဖင်လန်နှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံတို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ နိုင်ငံမှ စစ်သည်ပေါင်း ၂၅,၀၀၀ ခန့် ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ဖင်လန်နိုင်ငံအတွင်း စစ်သည် ၇,၅၀၀ ခန့် လေ့ကျင့်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အာတိတ်ဒေသ၏ ခက်ခဲသော ရာသီဥတုတွင် စစ်ဆင်ရေးလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

၇။ ကလေးငယ်များ၏ အနာဂတ်အပေါ် စိုးရိမ်မှုများ

စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဖင်လန်နိုင်ငံသား သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာ ကလေးငယ်များနှင့် လူငယ်များ၏ အနာဂတ်အပေါ် အကောင်းမြင်ကြသည်။ ဖုန်းစခရင်ကြည့်ချိန် များပြားခြင်း၊ စိတ်ကျန်းမာရေး၊ ကျောင်းတွင်း အနိုင်ကျင့်မှုနှင့် ပညာရေးအရည်အသွေး ကျဆင်းလာခြင်းတို့အပေါ် မိဘများနှင့် ဆရာများက အထူးစိုးရိမ်နေကြကြောင်း သိရသည်။