ကိုလက်စထရော တက်စေနိုင်တဲ့ ကော်ဖီသောက်သုံးမှု အလေ့အထနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတိပြုစရာ

လူတော်တော်များများဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုလက်စထရော (Cholesterol) ပမာဏ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို မသိဘဲ ဖြစ်နေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်သောက်သုံးနေတဲ့ "ကော်ဖီ" ကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ဖင်လန်နိုင်ငံက အာဟာရဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ထောက်ပြထားပါတယ်။

☕ ကော်ဖီကြောင့် ကိုလက်စထရော ဘာလို့တက်တာလဲ?

ကော်ဖီစေ့ထဲမှာ Diterpenes (Cafestol နဲ့ Kahweol) လို့ခေါ်တဲ့ ဆီဥဓာတ်တစ်မျိုး ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီဓာတ်ဟာ သွေးထဲက မကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရော (LDL) ကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

• စစ်ထုတ်မထားသော ကော်ဖီ (Unfiltered Coffee): ကော်ဖီမှုန့်ကို စက္ကူစစ်ထုတ်စက္ကူ (Paper Filter) မသုံးဘဲ ဖျော်တဲ့အခါ အဲဒီဆီဥဓာတ်တွေဟာ ကော်ဖီထဲမှာ ပါသွားပါတယ်။

• စစ်ထုတ်ထားသော ကော်ဖီ (Filter Coffee): စက္ကူနဲ့ စစ်ထုတ်ပြီး ဖျော်တဲ့အခါမှာတော့ အဆိုပါ ဆီဥဓာတ်တွေဟာ စက္ကူမှာ တင်ကျန်ခဲ့တဲ့အတွက် ကိုလက်စထရောကို မတက်စေပါဘူး။

ဘယ်လိုကော်ဖီမျိုးတွေက ကိုလက်စထရော တက်စေသလဲ?

အောက်ဖော်ပြပါ ကော်ဖီအမျိုးအစားတွေဟာ စက္ကူနဲ့ စစ်မထားတဲ့အတွက် သတိပြုဖို့ လိုပါတယ် -

• Espresso (အက်စပရက်ဆို)

• Caffè Latte, Latte Macchiato, Cappuccino (အက်စပရက်ဆိုကို အခြေခံထားသော ကော်ဖီများ)

• သတ္တုဇကာ (Metal Filter) သုံးထားသော ကော်ဖီစက်များ

• အချို့သော ကော်ဖီကတ်ဆူး (Capsule) စက်များ

• Instant Coffee (ကော်ဖီမစ်) ကတော့ ကိုလက်စထရောကို မတက်စေတဲ့အထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

⚠️ ဘယ်သူတွေ ပိုသတိထားသင့်သလဲ?

လူတစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး တုံ့ပြန်ပုံချင်း မတူပေမဲ့ အောက်ပါလူပုဂ္ဂိုလ်တွေအနေနဲ့ အထူးဂရုစိုက်သင့်တယ်လို့ ပါမောက္ခ Ursula Schwab က အကြံပြုထားပါတယ်။

1. နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ရှိသူများ

2. ဆီးချိုရောဂါ ရှိသူများ

3. သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော သိသိသာသာ မြင့်မားနေသူများ

အချို့သောသူတွေမှာ တစ်နေ့ကို အစစ်မခံထားတဲ့ ကော်ဖီ အနည်းငယ် (၂ ခွက်၊ ၃ ခွက်) သောက်ရုံနဲ့တင် ကိုလက်စထရော ပမာဏ သိသိသာသာ ခုန်တက်သွားတာမျိုး တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

✅ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်အောင် ဘယ်လိုသောက်မလဲ?

ကော်ဖီကို လုံးဝဖြတ်ပစ်ဖို့ မလိုပါဘူး။ "မျှတအောင် သောက်သုံးခြင်း" ကသာ အဓိက ဖြစ်ပါတယ်။

• ရက်သတ္တပတ်အတွင်း: စက္ကူနဲ့ စစ်ထုတ်ထားတဲ့ (Filter Coffee) ကို ပုံမှန်သောက်ပါ။

• အားလပ်ရက်များတွင်: အက်စပရက်ဆို ဒါမှမဟုတ် တခြား ကော်ဖီအထူးအဆန်းတွေကို ရံဖန်ရံခါ (အနည်းငယ်) သောက်သုံးပါ။

• စစ်ဆေးကြည့်ပါ: ကော်ဖီသောက်တဲ့ ပုံစံကို ပြောင်းလဲကြည့်ပြီးနောက် ကိုလက်စထရော ပြန်ကျမကျ သွေးစစ်ပြီး စောင့်ကြည့်ပါ။

အကြံပြုချက်: သင့်မှာ ကိုလက်စထရော မြင့်မားနေပြီး အကြောင်းရင်းကို ရှာမတွေ့ဘူးဆိုရင် သင်သုံးနေတဲ့ ကော်ဖီစက် ဒါမှမဟုတ် ကော်ဖီဖျော်နည်းကို အရင်ဆုံး ပြောင်းလဲကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။

ကိုလက်စထရော မြင့်တက်နေသူတွေအတွက် ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ ကော်ဖီသောက်သုံးမှုပုံစံကို သင့်ရဲ့ အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း အသေးစိတ် ချိန်ညှိနိုင်ပါတယ်။

၁။ သင့်မှာ ကိုလက်စထရော တက်နေပြီဆိုရင် (လက်တွေ့ပြောင်းလဲရန်)

အကယ်၍ ဆေးစစ်ချက်အရ LDL (မကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရော) မြင့်နေတယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း အရင်ဆုံး စမ်းသပ်ကြည့်ပါ-

• စစ်ထုတ်စက္ကူ (Paper Filter) သုံးပါ: အိမ်မှာ ကော်ဖီဖျော်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကော်ဖီစက်ဝယ်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် စက္ကူစစ်ထုတ်စနစ်ပါတာကို ရွေးချယ်ပါ။ ဒါဟာ ကိုလက်စထရောတက်စေတဲ့ Cafestol ဆီဥကို ၉၀% ကျော် ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။

• Espresso ကို လျှော့သောက်ပါ: အပြင်ဆိုင်တွေမှာသောက်တဲ့ Latte တို့ Cappuccino တို့ဟာ Espresso ကို အခြေခံတာဖြစ်လို့ စက္ကူနဲ့ စစ်မထားပါဘူး။ တစ်ပတ်ကို (၁) ခွက် သို့မဟုတ် (၂) ခွက်ထက် မပိုအောင် ထိန်းသောက်ကြည့်ပါ။

• Instant Coffee (ကော်ဖီမစ်) သောက်နိုင်ပါသည်: ကော်ဖီမစ် (သို့) အသင့်ဖျော်ကော်ဖီမှုန့်တွေဟာ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်ဆင့်မှာ အဆီဓာတ်တွေ ဖယ်ရှားပြီးသားဖြစ်လို့ ကိုလက်စထရောကို မတက်စေပါဘူး။ (ဒါပေမဲ့ ၎င်းထဲမှာပါတဲ့ သကြားနဲ့ ခရင်မ်မား ကြောင့် တခြားကျန်းမာရေးပြဿနာ မဖြစ်အောင်တော့ သတိထားရပါမယ်။)

၂။ ရောဂါအခံရှိသူများအတွက် (နှလုံး နှင့် ဆီးချို)

နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ သို့မဟုတ် ဆီးချိုရှိသူတွေဟာ ကိုလက်စထရော တက်တာကို ပိုခံနိုင်ရည် မရှိကြပါဘူး။

• နေ့စဉ်သောက်နှုန်း: တစ်နေ့ကို (၂) ခွက်ထက် ပိုမသောက်သင့်ပါဘူး။

• အမျိုးအစား: Filter Coffee ကိုသာ အဓိကသောက်ပါ။ အဆီပါတဲ့ ကော်ဖီကို လုံးဝရှောင်နိုင်ရင် အကောင်းဆုံးပါ။

၃။ ကော်ဖီသောက်သုံးမှု ပမာဏကို ချိန်ညှိခြင်း

ပုံမှန်ကျန်းမာရေးကောင်းသူတစ်ယောက်အတွက် အကြံပြုချက်များ-

• Filter Coffee (စစ်ထုတ်ပြီးကော်ဖီ): တစ်နေ့ကို (၄) ခွက်ကနေ (၅) ခွက်အထိ သောက်နိုင်ပါတယ်။ (၁ ခွက်လျှင် ၁၂၅ မီလီလီတာ ခန့်)

• Unfiltered Coffee (စစ်မထားသောကော်ဖီ): တစ်နေ့ကို (၁) ခွက်ထက် မပိုတာ အကောင်းဆုံးပါ။

၄။ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနည်း (၃ လ စမ်းသပ်ချက်)

သင့်ရဲ့ ကိုလက်စထရောဟာ ကော်ဖီကြောင့် တက်နေတာလားဆိုတာ သိနိုင်ဖို့ ဒီနည်းလမ်းကို သုံးကြည့်ပါ-

1. နောက်ထပ် ၃ လ ကြာအောင် အက်စပရက်ဆိုနဲ့ စစ်မထားတဲ့ကော်ဖီတွေကို လုံးဝရှောင်ပြီး Filter Coffee (စစ်ထုတ်စက္ကူသုံးကော်ဖီ) ကိုပဲ ပြောင်းသောက်ပါ။

2. အခြားစားသောက်မှုပုံစံကို ပုံမှန်အတိုင်းပဲ ထားပါ။

3. ၃ လပြည့်တဲ့အခါ သွေးပြန်စစ်ကြည့်ပါ။ အဲဒီအခါ ကိုလက်စထရော ပမာဏ သိသိသာသာ ကျသွားတယ်ဆိုရင် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ကော်ဖီထဲက အဆီဓာတ် (Diterpenes) ကို အရမ်းတုံ့ပြန်လွယ်တဲ့သူ ဖြစ်နေတာပါ။

မှတ်ချက်: ကော်ဖီထဲကို နို့ဆီ၊ ခရင်မ်မား နဲ့ သကြားတွေ အများကြီးထည့်သောက်ခြင်းကလည်း ကိုလက်စထရောနဲ့ အဝလွန်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်တာမို့ အမည်း (Black Coffee) သောက်တာက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

သင့်အနေနဲ့ အိမ်မှာ ကော်ဖီကို ဘယ်လိုနည်းလမ်း (ဥပမာ- ကော်ဖီစက်၊ အထုပ်ဖျော်) နဲ့ အဓိက သောက်လေ့ရှိပါသလဲ? ဒါကို ပြောပြပေးရင် ပိုပြီး တိကျတဲ့ အကြံပြုချက် ပေးနိုင်ပါတယ်။