**၀၄.၀၅.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ယနေ့ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်၊ တနင်္လာနေ့) အတွက် ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများမှ စိတ်ဝင်စားဖွယ် သတင်းအနှစ်ချုပ်များကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ ချမ်းသာသောရပ်ကွက်များတွင် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ဝင်ငွေကွာဟချက် ပိုကြီးမား

ဟယ်လ်စင်ကီး – ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အချမ်းသာဆုံး ရပ်ကွက်အချို့တွင် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးအကြား ဝင်ငွေကွာဟချက် (Gender Pay Gap) မှာ အခြားဒေသများထက် ပိုမိုကြီးမားနေကြောင်း Helsingin Sanomat ၏ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ချက်အရ သိရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကောနီအိုင်နင် (Kauniainen) မြို့တွင် အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားတစ်ဦးစီ၏ ဝင်ငွေ ၁ ယူရိုလျှင် ၆၆ ဆင့်သာ ရရှိကြသည်။ အဲလ်တိုတက္ကသိုလ် (Aalto University) မှ စီးပွားရေးပညာရှင် Tuukka Saarimaa က ပညာအရည်အချင်း မြင့်မားသူများနှင့် ဝင်ငွေအများဆုံးရရှိသူများအကြားတွင် လစာကွာဟချက်မှာ အသိသာဆုံးဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

၂။ ဖင်လန်လူမျိုးများအကြား စကားပြောဆိုမှု လျော့နည်းလာ

ယခုအခါ ဖင်လန်လူမျိုးများသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်ကထက် တစ်နှစ်လျှင် စကားလုံးပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့် လျော့နည်း၍ ပြောဆိုနေကြကြောင်း Hufvudstadsbladet က ဖော်ပြသည်။ နော်ဝေနိုင်ငံမှ ဘာသာဗေဒပညာရှင် Stian Hårstad က နည်းပညာတိုးတက်မှုများကြောင့် လူသားအချင်းချင်း ဆက်ဆံပုံ ပြောင်းလဲလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ တိုက်ရိုက်မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆက်ဆံမှု လျော့နည်းလာခြင်းသည် လူမှုရေးအရ အထီးကျန်မှုကို မြင့်တက်စေနိုင်ကြောင်း သုတေသီများက သတိပေးထားသည်။

၃။ ဖင်လန်နွေရာသီအိမ်ယာ (Summer Cottage) ဈေးကွက် ပြန်လည်ဦးမော့လာ

ကောက်ပါးလက်ဟ်တီ – ပုံမှန်နေအိမ်ယာ ဈေးကွက်မှာ သမိုင်းဝင်အနိမ့်ဆုံးအဆင့်တွင် ရှိနေသော်လည်း နွေရာသီအိမ်ယာ (Summer Cottage) အရောင်းအဝယ်မှာ ယခုနှစ် ပထမ ၃ လပတ်အတွင်း ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းမှာလည်း ယမန်နှစ်ကထက် မြင့်တက်၍ ၁၆၉,၀၀၀ ယူရိုအထိ ဖြစ်လာသည်။ ဤသို့ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ အထူးသဖြင့် ဖင်လန်မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် နိုင်ငံခြားသား ဝယ်ယူသူများ (Foreign buyers) ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း kVKL က ဆိုသည်။

[Image: Foreign buyers are taking a growing interest in Finnish summer cottages]

၄။ ကျောင်းနွေရာသီအားလပ်ရက်ကို ဇွန်လလယ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းရန် ပညာရေးဝန်ကြီး တိုက်တွန်း

ပညာရေးဝန်ကြီး Anders Adlercreutz က ကျောင်းနွေရာသီအားလပ်ရက် စတင်မည့်ရက်ကို ဇွန်လလယ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းရန်နှင့် ဧပြီလတွင် တစ်ပတ်အားလပ်ရက်အသစ် ထည့်သွင်းရန် ထပ်မံအဆိုပြုလိုက်သည်။ ယင်းသည် ဥရောပရှိ အခြားနိုင်ငံများနှင့် အချိန်ဇယားချင်း တူညီစေရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆရာများသမဂ္ဂ (OAJ) ကမူ နွေဦးစာသင်ကာလ ပိုမိုရှည်ကြာသွားပါက ကျောင်းသားများ ပိုမိုပင်ပန်းနွမ်းနယ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ကလေးမိဘများကလည်း အဆိုပြုချက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲလျက်ရှိပြီး၊ ၂၀၂၈ ခုနှစ်မတိုင်မီ မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုမျှ ဖြစ်လာနိုင်ခြေမရှိကြောင်း သိရသည်။

၅။ ဟယ်လ်စင်ကီးမြို့တော်တွင် နိုင်ငံခြားသားနောက်ခံရှိသူ ဝန်ထမ်းဦးရေ မြင့်တက်

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးအလုပ်ရှင်ဖြစ်သော ဟယ်လ်စင်ကီးမြို့တော်တွင် နိုင်ငံခြားသားနောက်ခံရှိသူ (Foreign background) ဝန်ထမ်းဦးရေ တိုးပွားလာနေသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ဝန်ထမ်း ၄၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်အနက် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ နိုင်ငံခြားသားနောက်ခံရှိသူများဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (Social and healthcare services) နှင့် မူကြိုပညာရေး (Early childhood education) ကဏ္ဍများတွင် အများဆုံး လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ မြို့တော်အာဏာပိုင်များက ဝန်ကြီးဌာန၏ ဘာသာစကားသင်ယူမှုဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။

၆။ အစိုးရ၏ ယူရို ၁၈ သန်းတန် ပိ (Peat) အသုံးစရိတ် ပံ့ပိုးမှုအပေါ် ဝေဖန်မှုများ

အစိုးရက လာမည့်နှစ်အတွက် ပိ (Peat - ရွှံ့ညွန်မီးသွေးတစ်မျိုး) အသုံးစရိတ်အတွက် ယူရို ၁၈ သန်း ပံ့ပိုးပေးရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ သို့သော် ပညာရှင်များကမူ ပိသည် ဖော့ဆီလောင်စာ (Fossil fuel) ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို ဇီဝဓာတ်ငွေ့ (Biogas) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် အသုံးပြုရန် စီစဉ်ခြင်းမှာ ရှုပ်ထွေးမှုများရှိနိုင်ကြောင်း ဝေဖန်လျက်ရှိသည်။ စွမ်းအင်နည်းပညာဆိုင်ရာ ပါမောက္ခ Mika Järvinen ကလည်း ပိကို ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင် (Gas turbines) များတွင် တိုက်ရိုက်အသုံးပြု၍မရသောကြောင့် ယင်းအဆိုပြုချက်မှာ ထူးဆန်းနေကြောင်း ဆိုသည်။