လွှတ်တော်တွင်းအလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာနှင့် အလုပ်စာချုပ်သစ်များအပေါ် အငြင်းပွား

ပြီးခဲ့တဲ့ ကြာသပတေးနေ့ ၁၉.၀၃.၂၀၂၆ က ကျင်းပခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ရဲ့ မေးခွန်းမေးမြန်းချိန် (Question Time) မှာ ဖင်လန်အစိုးရရဲ့ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ မူဝါဒတွေ၊ အထူးသဖြင့် ရေရှည်အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုနဲ့ ကန့်သတ်ကာလ အလုပ်အကိုင်စာချုပ် (Fixed-term contracts) တွေအပေါ် အတိုက်အခံပါတီတွေက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မေးမြန်းခဲ့ကြပါတယ်။

ပညာသင်ကြားခွင့်နှင့် ရေရှည်အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာ

ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SDP) မှ Anette Karlsson က အစိုးရရဲ့ ချွေတာရေးမူဝါဒတွေဟာ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုကိုပဲ အားကိုးနေပြီး ရေရှည်အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသူတွေကို ဒုတိယအဆင့် ပညာသင်ကြားခွင့် (Second level education) ပေးဖို့ ပျက်ကွက်နေတယ်လို့ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

အလုပ်သမားဝန်ကြီး Matias Marttinen ကတော့ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသူတွေအတွက် ကျွမ်းကျင်မှုမြှင့်တင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းတွေ ရှိနေပြီးသားဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ဖင်လန်ရဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာဟာ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာ (Structural unemployment) ဖြစ်လာနေပြီဆိုတာကို လက်ခံကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

အလုပ်အကိုင်စာချုပ်သစ်များ- အခွင့်အလမ်းလား၊ အားနည်းချက်လား?

Left Alliance ပါတီမှ Pia Lohikoski နဲ့ Minja Koskela တို့က အစိုးရရဲ့ ကန့်သတ်ကာလ အလုပ်အကိုင်စာချုပ်တွေကို ပိုမိုလွယ်ကူအောင် လုပ်ဆောင်မယ့် အစီအစဉ်ကို ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဥပဒေဟာ အလုပ်သမားဈေးကွက်မှာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို အားနည်းစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဝန်ကြီး Marttinen ကတော့ "ကန့်သတ်ကာလ အလုပ်အကိုင်စာချုပ်ရဲ့ အခြားရွေးချယ်စရာဟာ အမြဲတမ်းအလုပ် (Permanent job) မဟုတ်ဘဲ 'အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်း' သာ ဖြစ်တယ်" လို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ဒီအစီအစဉ်ဟာ လူငယ်တွေ အလုပ်အကိုင်ရရှိဖို့ ဟန်ချက်ညီညီ ဖော်ဆောင်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဘတ်ဂျက်လိုငွေနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအပေါ် သဘောထား

လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီး Sanni Grahn-Laasonen ကတော့ နိုင်ငံရဲ့ ကြွေးမြီဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြောင့် အတိုက်အခံတွေ တောင်းဆိုနေတဲ့ တက်ကြွတဲ့ အလုပ်အကိုင်မူဝါဒ (Active employment policy) အတွက် ငွေကြေးအမြောက်အမြား ထပ်မံသုံးစွဲဖို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းခဲ့ပါတယ်။

လွှတ်တော်အစည်းအဝေး အပိတ်မှာတော့ Green Party ဥက္ကဋ္ဌ Sofia Virta က ဝန်ကြီး Wille Rydman ကို လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းတွေအပေါ် ပြောဆိုခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေအတွက် တောင်းပန်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ Rydman ကတော့ သူဟာ အကျိုးရှိတဲ့ လုပ်ငန်းတွေလုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံရေးအရ ဆက်နွှယ်နေပြီး ဘတ်ဂျက်ကို အလဟဿဖြစ်စေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကိုသာ ဆိုလိုတာဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိ အလုပ်သမားဥပဒေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ အကျဉ်းချုပ်

၁။ ကန့်သတ်ကာလ အလုပ်အကိုင်စာချုပ်များ (Fixed-Term Employment Contracts) ကို ဖြေလျှော့ခြင်း ယခင်က အလုပ်ရှင်တွေအနေနဲ့ ကန့်သတ်ကာလ စာချုပ်ချုပ်ဆိုဖို့အတွက် ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ယခု ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအရ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှင်တွေက အလုပ်သမားတွေကို ကန့်သတ်ကာလ စာချုပ်နဲ့ ခန့်အပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလုပ်ရှင်တွေအတွက် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိစေပေမဲ့ အလုပ်သမားတွေရဲ့ အလုပ်အကိုင် တည်မြဲမှုကို အားနည်းစေနိုင်တယ်လို့ ဝေဖန်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

၂။ အလုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို ဖြေလျှော့ခြင်း အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်ဖို့အတွက် အလုပ်ရှင်တွေ လိုက်နာရမယ့် စည်းမျဉ်းတွေကို ဖြေလျှော့ပေးပါတယ်။ ဒါဟာ အလုပ်ရှင်တွေအနေနဲ့ အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်ဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပြောင်းအလဲဟာလည်း အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်လို့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေက ကန့်ကွက်နေကြပါတယ်။

၃။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ သင်ကြားခွင့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသူတွေအနေနဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ခံစားခွင့်ရရှိရင်းနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ သင်ကြားနိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတွေကို တိုးမြှင့်ပေးဖို့ အစိုးရက စီစဉ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေသူတွေရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုမြှင့်တင်ဖို့နဲ့ အလုပ်အကိုင်ရရှိဖို့ ကူညီပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၏ အခွင့်အရေးများကို ကန့်သတ်ခြင်း အချို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေဟာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေရဲ့ စုပေါင်းညှိနှိုင်းမှု (Collective Bargaining) အခွင့်အရေးကို ကန့်သတ်ဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလုပ်သမားတွေရဲ့ ရပိုင်ခွင့်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်လို့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

ဒီပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ အလုပ်သမားဈေးကွက်ကို ပိုမိုပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိစေဖို့နဲ့ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုကို မြှင့်တင်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ အစိုးရက ပြောဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေနဲ့ အတိုက်အခံပါတီတွေကတော့ ဒီအပြောင်းအလဲတွေဟာ အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ထိခိုက်စေပြီး အလုပ်အကိုင် တည်မြဲမှုကို နည်းပါးစေမယ်လို့ ဝေဖန်နေကြပါတယ်။