**၁၃.၀၃.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

သောကြာနေ့ထုတ် ဖင်လန်သတင်းစာများမှ အဓိကသတင်းများကို ဖတ်ရှုရလွယ်ကူအောင် မြန်မာလို အနှစ်ချုပ် ဘာသာပြန်ပေးလိုက်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုရေး

• ဖင်လန်အမျိုးသားများ၏ ကိုယ်အလေးချိန် ပြဿနာ: ဖင်လန်နိုင်ငံသား အမျိုးသား ၃ ပုံ ၂ ပုံခန့်သည် အဝလွန်နေကြပြီး၊ ၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ စစ်မှုထမ်းလူငယ်များ၏ ပျမ်းမျှကိုယ်အလေးချိန်သည် ၈ ကီလိုဂရမ်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။ UKK ကျန်းမာရေးအင်စတီကျုက ပြည်သူများ မိမိတို့၏ လက်တွေ့ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ပိုမိုသိရှိစေရန် "ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း အညွှန်းကိန်း" (Physical functioning index) အသစ်တစ်ခုကို တီထွင်နေသည်။

• လစာပွင့်လင်းမြင်သာမှု ဥပဒေသစ်: ကျား/မ လစာကွာဟမှုကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့် အီးယူ (EU) ၏ လစာပွင့်လင်းမြင်သာမှု ဥပဒေသစ်ကို ဇွန်လဆန်းတွင် ဖင်လန်၌ စတင်ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်သည်။ ဝန်ထမ်း ၁၀၀ နှင့်အထက်ရှိသော လုပ်ငန်းခွင်များတွင် လစာသတ်မှတ်ပုံကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ရှင်းပြရမည်ဖြစ်သည်။

• ဘာသာရေးပညာသင်ကြားမှု ပုံစံသစ် အဆိုပြုချက်: ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လုပ်ငန်းအဖွဲ့တစ်ခုက လက်ရှိခွဲခြားသင်ကြားနေသော ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား (Ethics) ဘာသာရပ်များကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ ကျောင်းသားအားလုံး တူညီစွာသင်ယူရမည့် "ကမ္ဘာ့အမြင်" (Worldview) ဘာသာရပ်တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းသင်ကြားရန် အဆိုပြုထားသည်။

စီးပွားရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်

• နွေရာသီ အလုပ်အကိုင်အတွက် လျှောက်ထားသူ စံချိန်တင်များပြား: ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် Hesburger, Lidl နှင့် Linnanmäki ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများတွင် နွေရာသီအလုပ် လျှောက်ထားသူ အလွန်များပြားနေသည်။ ပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D.) ရရှိထားသူများပင် နွေရာသီအလုပ်များကို လျှောက်ထားလာကြသည်အထိ အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေရခက်ခဲနေကြောင်း သိရသည်။

လုံခြုံရေးနှင့် တရားဥပဒေ

• ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမှု ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာ: ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့သူ အရေအတွက်သည် ယခင်နှစ်ထက် ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း (လူပေါင်း ၆၃၄ ဦးအထိ) တိုးလာခဲ့သည်။ ခိုလှုံခွင့်ငြင်းပယ်ခံရသူများနှင့် လမ်းပေါ်ဂိုဏ်းဖွဲ့ ရာဇဝတ်ကောင်များကို အဓိကပစ်မှတ်ထား နှင်ထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

• ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အကြမ်းဖက်မှု ပြဿနာ: လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ်အတွင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်မှု ၁၉ မှု (အချို့မှာ ကလေးသူငယ်များအပေါ် ကျူးလွန်ခြင်း) နှင့် ပတ်သက်၍ Yle MOT ၏ ဖော်ထုတ်မှုအပေါ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Mari Rantanen က ရဲများ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို လုံးဝသည်းခံမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ရဲများ၏ စိတ်ဖိစီးမှုများကို ပိုမိုဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရာသီဥတုနှင့် ဒေသတွင်းသတင်းများ

• သီတင်းပတ်ကုန်တွင် လေပြင်းတိုက်ခတ်မည်: နော်ဝေကမ်းရိုးတန်းမှ ဝင်ရောက်လာသော လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းကြောင့် ဖင်လန်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် လေပြင်းတိုက်ခတ်မည်ဖြစ်သည်။ အနောက်ပိုင်းဒေသများတွင် မုန်တိုင်းသတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ လပ်ပလန် (Lapland) တောင်တန်းများတွင် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂၆.၂ မီတာအထိ ပြင်းထန်သော လေတိုက်နှုန်းကို တိုင်းတာရရှိခဲ့သည်။

• ဟယ်လ်ဆင်ကီတွင် အများပြည်သူသုံး ချွေးထုတ်ခန်း (Sauna) ၃ ခု ထပ်ဖွင့်မည်: ဟယ်လ်ဆင်ကီ အရှေ့ပိုင်း ကျွန်းစုများဖြစ်သော Läntinen Neitsytsaari, Malkasaari နှင့် Kotiluoto တို့တွင် ယခုနွေရာသီမှစ၍ အများပြည်သူသုံး ချွေးထုတ်ခန်းအသစ်များကို ဖွင့်လှစ်သွားမည်ဖြစ်သည်။

• Vantaa နှင့် Espoo တွင် ကျောင်းပြင်ပ ကလပ်ကြေးများ တိုးမြှင့်မည်: အစိုးရ၏ ထောက်ပံ့ကြေး ဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် Vantaa နှင့် Espoo မြို့များရှိ ကျောင်းသားများအတွက် နံနက်ပိုင်းနှင့် ညနေပိုင်း ကလပ်ကြေးများကို လာမည့် ဩဂုတ်လမှစ၍ တစ်လလျှင် ယူရို ၁၀ နှုန်းစီ တိုးမြှင့်ကောက်ခံမည်ဖြစ်သည်။