**၀၄.၀၂.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ထုတ် ဖင်လန်သတင်းစာများမှ အဓိကသတင်းကောက်နုတ်ချက်များကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

🛡️ ဖင်လန်နိုင်ငံသားများ၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ

Eurobarometer ၏ နောက်ဆုံးစစ်တမ်းအရ ဖင်လန်နိုင်ငံသားများသည် အခြားဥရောပနိုင်ငံသားများထက် လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုစိုးရိမ်နေကြကြောင်း သိရသည်။

• စိုးရိမ်မှုနှုန်း: ဖင်လန်နိုင်ငံသား ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသည် လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်နေကြပြီး ကျန် EU နိုင်ငံသားများတွင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။

• နိုင်ငံတကာခြိမ်းခြောက်မှု: ဖင်လန်နိုင်ငံသား ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် နိုင်ငံတကာခြိမ်းခြောက်မှုများကို တားဆီးရန် အရင်းအမြစ်များ ပိုမိုအသုံးပြုခြင်းကို ထောက်ခံကြသည်။

• အဓိကပြဿနာ: ဥရောပပါလီမန်အနေဖြင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် လူနေမှုစရိတ် မြင့်တက်လာမှုကို ဦးစားပေးဖြေရှင်းရန် ပြည်သူ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းက လိုလားနေကြသည်။

🌲 "Everyone's Rights" (လူတိုင်း၏အခွင့်အရေး) နှင့် ပတ်သက်၍ ရှုပ်ထွေးမှုများ

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် သဘာဝတောတောင်များအတွင်း လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ရှိသည့် "Everyone's Rights" (ယခင်က Everyman's Rights - jokamiehenoikeudet) စည်းကမ်းများကို လူအများက မေ့လျော့လာကြသည်။

• စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု: တမ္မီဆာရီ (Tammisaari) ကျွန်းစုများတွင် ခရီးသွားများက အမှိုက်များ စွန့်ပစ်ခြင်းနှင့် မြေပိုင်ရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ မီးပုံပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံများ အခက်တွေ့နေရသည်။

• သတိပြုရန်: အခြားသူ၏ မြေနေရာတွင် မီးမွှေးခြင်းသည် Everyone's Rights တွင် မပါဝင်ပါ။ ထို့ပြင် သူတစ်ပါးပိုင်မြေတွင် ညအိပ်တည်းခိုပါက အများဆုံး နှစ်ရက်ခန့်သာ နေထိုင်သင့်သည်။

• ကိုဗစ်နောက်ဆက်တွဲ: ကိုဗစ်ကာလနောက်ပိုင်း သဘာဝတောတောင်များသို့ လာရောက်သူ များပြားလာသော်လည်း စည်းကမ်းများကို နားလည်မှု အားနည်းနေသေးကြောင်း Metsähallitus မှ ဆိုသည်။

💡 အများပြည်သူသုံးနေရာမှ မီးရောင်များ အေးစက်လွန်းနေခြင်း

ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေးဌာနများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဈေးဝယ်စင်တာများတွင် အသုံးပြုသော မီးရောင်များသည် ဖြူလွန်းပြီး အေးစက်လွန်းနေကြောင်း မီးရောင်ဒီဇိုင်းပညာရှင်များက ထောက်ပြသည်။

• အကြောင်းရင်း: ယခင်က အဖြူရောင် (4000K) မီးသီးများသည် စွမ်းအင်ချွေတာရာတွင် ပိုမိုထိရောက်သောကြောင့် အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

• အပြောင်းအလဲ: လက်ရှိ LED နည်းပညာအရ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ကွာခြားချက် မရှိသလောက်ဖြစ်နေပြီဖြစ်၍ နွေးထွေးသော မီးရောင် (Warmer light) များသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုရန် တိုက်တွန်းနေကြသည်။

📉 စီးပွားရေးနှင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု

• ငွေကြေးဖောင်းပွမှု: ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလတွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း ၁.၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားသည် (ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်)။ ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုနှင့် အစားအသောက်ဈေးနှုန်း အနည်းငယ်တက်သော်လည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အိမ်ရာစရိတ်များ တည်ငြိမ်နေသည်။

• လိမ်လည်မှုများ: ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖင်လန်တွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများကြောင့် ပြည်သူများ ယူရို သန်း ၇၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ဘဏ်များက ယူရို ၁၅၀ သန်းခန့်ကို ဟန့်တားနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ နှင့်ယှဉ်လျှင် လိမ်လည်မှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်လာသည်။

• ကျောင်းသားချေးငွေ: အတိုးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကျောင်းသား ၃၆,၀၀၀ ကျော်သည် ကျောင်းသားချေးငွေ ပြန်မဆပ်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေပြီး စုစုပေါင်း ကြွေးမြီ ယူရို ၃၄၃ သန်းခန့် ရှိနေသည်။

⚡ လျှပ်စစ်ခနှုန်းထား ကန့်သတ်ရန် စီစဉ်ခြင်း

အချို့ဒေသများတွင် လျှပ်စစ်အသုံးပြုခထက် လျှပ်စစ်လိုင်းသွယ်တန်းခ (Transmission fee) က ပိုမိုမြင့်မားနေခြင်းကြောင့် အစိုးရက လျှပ်စစ်ဈေးနှုန်း အမြင့်ဆုံးကန့်သတ်ချက် (Price cap) သတ်မှတ်ရန် ဥပဒေကြမ်း ပြင်ဆင်နေသည်။

🚲 ဟယ်လ်စင်ကီအတွက် "Bike Bus" အစီအစဉ်

ကလေးများ ကျောင်းသို့ စက်ဘီးဖြင့် ဘေးကင်းစွာ သွားနိုင်ရန် လူကြီးတစ်ဦးက ဦးဆောင်သည့် စက်ဘီးအုပ်စု (Bike Bus) စနစ်ကို ဟယ်လ်စင်ကီတွင် စမ်းသပ်ရန် အဆိုပြုထားသည်။

🏥 ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်မှု

အစိုးရ၏ ရန်ပုံငွေခွဲဝေမှု ပုံစံအသစ်ကြောင့် ဟယ်လ်စင်ကီမြို့ခံ တစ်ဦးလျှင် ၁၄၃ ယူရိုနှုန်းဖြင့် စုစုပေါင်း ယူရို ၁၀၂ သန်းခန့် ရန်ပုံငွေ လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်ရာ မြို့တော်ဝန်က ၎င်းသည် မတရားသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်ပြီး ကုသမှုရယူရန် ပိုမိုခက်ခဲသွားစေနိုင်ကြောင်း ကန့်ကွက်ထားသည်။