**၂၆.၀၂.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ကြာသပတေးနေ့၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့အတွက် ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အဓိကသတင်းများကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အနှစ်ချုပ် တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ Kittilä ရွှေတွင်းမှ စံချိန်တင် အကျိုးအမြတ်များ ရရှိနေ

ဖင်လန်မြောက်ပိုင်း Kittilä မြို့ရှိ ကနေဒါကုမ္ပဏီ Agnico Eagle Mines ပိုင် ရွှေတွင်းသည် ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးနှုန်း သမိုင်းဝင်မြင့်တက်မှုကြောင့် စံချိန်တင် အကျိုးအမြတ်များ ရရှိနေကြောင်း Helsingin Sanomat က ဖော်ပြသည်။

• အခြေအနေ: ဥရောပ၏ အကြီးဆုံးဖြစ်သော ဤရွှေတွင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် ရွှေ ၇,၅၀၀ ကီလိုဂရမ်ခန့် ထုတ်လုပ်နေပြီး၊ ယူရို ၂၀၀ သန်းနီးပါး ဝင်ငွေရရှိနေသည်။ ဤလုပ်ငန်းကြောင့် Kittilä မြူနီစီပယ်သည် ယူရို ၇၃ သန်းခန့် အခွန်ငွေရရှိခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ရာဆောက်လုပ်မှု ကဏ္ဍကို များစွာအထောက်အကူပြုလျက် ရှိသည်။

၂။ ဖင်လန်သကြားကုမ္ပဏီ (Suomen Sokeri) ၏ အစီအစဉ်ကြောင့် စားသုံးသူများ စိုးရိမ်

ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ အဓိက သကြားထုတ်လုပ်သူ Suomen Sokeri က ၎င်းတို့၏ စက်ရုံအချို့ကို ပိတ်သိမ်းရန်နှင့် ဝန်ထမ်းအင်အား လျှော့ချရန် ပြင်ဆင်နေမှုက စားသုံးသူများအကြား ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်လာကြောင်း Iltalehti က ဖော်ပြသည်။

• ပြဿနာ: ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ သကြားတုံး (Lump sugar)၊ သကြားမှုန့် (Powdered sugar) နှင့် သကြားနု (Fine-granulated sugar) ထုတ်လုပ်မှုကို ရပ်ဆိုင်းရန် စီစဉ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

• အကြောင်းရင်း: စားသုံးသူများ၏ သကြားဝယ်ယူမှု ပုံစံပြောင်းလဲလာခြင်းနှင့် သကြားသုံးစွဲမှု လျော့နည်းလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ကုမ္ပဏီက ဆိုသည်။ သို့သော် ဒေသခံများကမူ ပြည်တွင်းဖြစ် သကြားတုံးများ ရှားပါးသွားမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။

၃။ ရထားလမ်းပေါ်တွင် ကားရပ်ထားမှုကြောင့် ဟဲလ်စင်ကီ ဓာတ်ရထားများ ကြန့်ကြာ

ဟဲလ်စင်ကီမြို့တွင် ဓာတ်ရထားလမ်း (Tram tracks) ပေါ်တွင် စည်းကမ်းမဲ့ ကားရပ်ထားမှုကြောင့် ဓာတ်ရထားပြေးဆွဲမှု ကြန့်ကြာမှုများပြားလာကြောင်း Hufvudstadsbladet က ဖော်ပြသည်။

• အခြေအနေ: ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း ဤကဲ့သို့ တိုင်ကြားမှုပေါင်း ၆၄၂ ခုရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၆၅ ကြိမ်မှာ ကားကို ဆွဲယူဖယ်ရှားခဲ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် မြို့တော်၏ ဝင်ငွေထက်မြက်သော တောင်ပိုင်းဒေသများရှိ အဖိုးတန်ကား brands များက ဤသို့ အများဆုံးပြုလုပ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

• သက်ရောက်မှု: ဤလုပ်ရပ်ကြောင့် အများပြည်သူသုံး ဓာတ်ရထားစီးနင်းသူများစွာ ကြန့်ကြာမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသဖြင့် ဒဏ်ကြေးငွေ တိုးမြှင့်ရန် မြို့တော်အာဏာပိုင်များက စဉ်းစားနေကြသည်။

၄။ ဖင်လန်ကျောင်းသားများ နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက် ဆေးပညာသင်ယူမှု မြင့်တက်လာ

ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် ဆေးပညာသင်ယူရန် ဝင်ခွင့်ယှဉ်ပြိုင်မှု ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် ဖင်လန်ကျောင်းသားများစွာသည် ဥရောပရှိ အခြားနိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ဆေးပညာသင်ယူနေကြကြောင်း Helsingin Sanomat က ဖော်ပြသည်။

• ကိန်းဂဏန်း: လက်ရှိတွင် ဖင်လန်၌ ဆရာဝန်လိုင်စင်အသစ်ရရှိသူ ၃ ဦးတွင် ၁ ဦးမှာ နိုင်ငံခြား၌ ပညာသင်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ၁၅ နှစ်အတွင်း ပြည်ပသို့သွားရောက် ဆေးပညာသင်ယူသူဦးရေမှာ ၄ ဆခန့် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

• အကြောင်းရင်း: ဝင်ခွင့်ဖြေဆိုရန် နှစ်ရှည်စောင့်ဆိုင်းရမှုကို ရှောင်ရှားရန်နှင့် မိမိနှစ်သက်သော တက္ကသိုလ်တွင် ချက်ချင်းစတင်သင်ယူနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

၅။ နော့ဒစ်လျှပ်စစ်ကွန်ရက်ကို ခြိမ်းခြောက်မှုသတင်း ( Supo ငြင်းဆို)

ဆွီဒင် TV4 News က နိုင်ငံခြားအင်အားစုတစ်ခုက နော့ဒစ်နိုင်ငံများ၏ လျှပ်စစ်ကွန်ရက်ကို ခြိမ်းခြောက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း၊ ဖင်လန်လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့ (Supo) ကမူ ၎င်းတို့အနေဖြင့် မည်သည့်တိကျသော ခြိမ်းခြောက်မှုကိုမျှ မသိရှိရကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ Fingrid နှင့် အခြားဌာနများကလည်း ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်မံမှတ်ချက်ပေးခြင်း မရှိသေးပေ။

၆။ Kela ၏ လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့ကြေး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အလိုအလျောက်စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်

ဖင်လန်လူမှုဖူလုံရေးဌာန (Kela) သည် ထောက်ပံ့ကြေးလျှောက်လွှာများကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အလိုအလျောက်စနစ် (Automation) ကို ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း Yle News က ဖော်ပြသည်။

• အစီအစဉ်: Kela အနေဖြင့် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ Salesforce ၏ သတင်းအချက်အလက်စနစ်သစ်ကို ယူရို ၅၈၉ သန်းဖြင့် ဝယ်ယူပြီး၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) နှင့် အလိုအလျောက်စနစ်ကို အသုံးပြုသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်သစ်ကြောင့် လာမည့်နှစ်များအတွင်း ဝန်ထမ်းဦးရေ ၁,၀၀၀ ခန့်အထိ လျှော့ချနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

• စိုးရိမ်မှု: ဖင်လန်နိုင်ငံသားအားလုံး၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ၏ Cloud စနစ်ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့မည်ဖြစ်သဖြင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သူအချို့က စိုးရိမ်လျက် ရှိသည်။

၇။ တုပ်ကွေးနှင့် Norovirus ကူးစက်မှု မြင့်တက်လာ

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ဆောင်းရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်ကာလအတွင်း တုပ်ကွေး (Influenza) နှင့် Norovirus (အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းရောင်ရောဂါ) ကူးစက်မှုများ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျန်းမာရေးဌာန (THL) က သတိပေးထားသည်။

• အခြေအနေ: လူအများစုဝေးရာနေရာများနှင့် စားသောက်ဆိုင်များတွင် ကူးစက်မှု အများဆုံးဖြစ်ပွားလျက် ရှိသည်။

• အကြံပြုချက်: လက်ကို မကြာခဏဆေးကြောရန်နှင့် လက်သန့်စင်ဆေးရည် (Hand sanitizer) အသုံးပြုရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက တိုက်တွန်းထားသည်။